ابوعصمه نوح بن مريم و جعل حديث

عبدالله حمزه يي

          ابوعصمه نوح بن يزيد جعونه قرشي ابن ابي مريم مروي اوي قرن 2 ، وي فقیه و قاضی مرجئي بود .

          مرجئه كساني بودند كه امري را كه بر آنان مشتبه بود يا مدعي بودند نمي توان در مورد آنها قضاوت صريحي كرد را به روز قيامت واگذار مي كردند تا خداوند در مورد آن قضاوت كند مانند حقانيت طرفين جنگ جمل . اينان كساني بودند كه در جنگ جمل اعتزال گزيدند و گفتند نمي توان طرف يكي از طرفين متخاصم در جنگ را گرفت . ابوحنيفه را تئوري پرداز ارجاع مي دانند .

          ابوعصمه به‌ جامع مشهور بود . وی چون عالمی ذوفنون بود به‌ جامع شهرت داشت . علوم اسلامی را از امامان فن اخذ نمود . فقه را از ابو حنیفه و ابن ابی لیلی ، و حدیث را از حجاج بن ارطاة و تفسیر را از کلبی و مقاتل ، مغازی و جنگ های پیغمبر را از ابن اسحق آموخت ، ابو حاتم درباره وی گوید : همه چیز در او جمع است مگر راستی . نامبرده در خلافت منصور قاضی مرو بوده است (میزان الاعتدال 4/279 .تقریب التهذیب 2/309) . پدرش زرتشتی بود و در مرو می‌زیست و عهده‌دار منصب قضای آن شهر بود . وی به ارجاء اعتقاد داشت . روایت‌های او را سست و احادیث وی را عیناک می‌دانند . او "فقه ابوحنیفه" را گرد آورد.

 

          او بنقل ذهبی از حاکم نیشابوری ، خود اقرار کرد احادیثی در فضائل سوره های قرآن از قول ابن عباس ساخته است . بنا براين او به جعل حديث مشهور بوده و احاديث وارده از او از حيث اعتبار ساقط است .