آموزش قرآن

آموزش قرآن

برگزاری کلاس های آموزش رواخوانی و روانخوانی قرآن

در تهران و شهرستان ها

هماهنگی و سفارش کتاب از طریق پیامک یا تلگرام با شماره 09126169184 

مقايسه زن در عصر نزول و ايران زمان ساساني

مقايسه زن در عصر نزول و ايران زمان ساساني

موقعيت زن در عرعرب ب عصر نزول :

1. زنده بگور كردن دختران .

2. سربريدن دختران يك روزه يا از بالاي كوه به پايين پرتاب كردن يا در آب غرق كردن آنها از ترس قحطي و ...

3. زن را مانند كالا خريد و فروش مي كردند .

4. روشنفكران عرب ، زنان را در شمار حيوانات و لوازم و اثاثيه ميشمردند .

5. معتقد بودند مادران حكم ظرف را دارند كه فقط براي نفطه آفريده شده اند .

6. براي فراراز مهريه آنان را مورد اذيت و آزار قرارمي دادند .

7. زنان پدرشان را در صورت فوت پدر يا طلاق به زني مي گرفتند .

8. اگر زني بعد از طلاق ني خواست ازدواج كند بايد از همسر اول اجازه مي گرفت و اين اجازه در گروه عدم پرداخت مهريه بود .

9. مانند اثاث خانه آنها را به ارث مي بردند و با انداختن روسري بر سرشان مالكيت خود را اعلام مي كردند .

 

موقعيت زن در ايران عصر نزول :

1. از حقوق اجتماعي همچون مالكيت برخوردار بودند . به گونه‌ای که به هنگام جدایی از همسر (البته با اجازه مرد) و ازدواج با مرد دیگر، دارایی‌های منسوب به او از شوهر نخست ستانده می‌شد.

2. در شُرُف تحصیل حقوق و استقلال خود بوده‌اند.

3. سیر نزولی جایگاه زن در تمدن ایرانی، در دورهٔ ساسانی معکوس شد.

4. در گات‌های زرتشت و دیگر بخش‌های اوستا، همواره به زن و مرد هم‌زمان و برابر با یک اشاره شده است و در کتاب‌های تفسیری نیز نمونه‌ای نداریم که زن نادیده انگاشته شده باشد.

5. حتی آموزش علم حقوق در میان زنان عصر ساسانی بیگانه و نامأنوس نبوده است و گمان نمی‌رود که این علاقه به آموزش، در مورد رشتههای عمومیتر و غیراختصاصی‌تر کمتر موجود بوده باشد.

6. زن می‌توانسته است در دادگاه به سود خود اقامه دعوا کند.

7. زنان خانواده‌های ممتاز آموزش‌های بسیار عمیق در دانش به دست می‌آوردند

8. پدر اجازه نداشت که دختر خود را به زناشویی با کسی مجبور کند و یا حتی هنگام پرهیز دختر از هرگونه زناشویی، پدر نمی‌توانست او را از ارث محروم سازد و یا به وسیله دیگری او را کیفر دهد.

9. زن و شوهر هردو از حق طلاق برخوردار بودند و برای آنان گواهی طلاق صادر می‌شد

10. در زمان پادشاهی شاپور یکم، دومین شاهنشاه ساسانی، برای نخستین بار در تاریخ ایران، پادشاه در سنگ‌نوشتهٔ رسمی‌اش به شهبانویش با نام اشاره دارد. کمی بعد در زمان بهرام دوم، برای نخستین بار در تاریخ ایران، شهبانو در سنگ‌نگارهٔ رسمی، در کنار پادشاه حضور دارد. اندکی بعد شاهنشاه (نرسه) دیهیم شاهی خود را از دست یک زن می‌گیرد؛ و سپس در هنگام کودکی شاپور دوم، ملکه مادر، به همراهی بزرگان، فرمانروایی می‌کند.

11. زن در امپراتوری ساسانی، جدا راه تعالی و استقلال حقوقی خود را می‌پیموده و نیز بخش بزرگی از این راه را در پشت سر داشته است؛ ولی پیروزی عرب و سرنگونی امپراتوری ساسانی دوباره موجب شد که این کامیابیهای زن، همه یکباره طریق زوال و تباهی در پیش گیرند.

( منابع در كتاب فروغ ابديت و ويكي پديا موجود است)

 

 

مسير عشق

بسم الله الرحمن الرحيم

مسير عشق

            اين نوشتاركوتاه مطلبي است كه موضوع آن مدّتي ذهن نگارنده را بخود مشغول داشته است ولي واقعاً اينكه چه نامي بر آن نهاده شود موجب تأخير در بيان اين نوشتار گرديد ، از اين جهت كه عنوان انتخاب شده هم بتواند نقد ايرادات را در بر بگيرد و هم در اصل اين حركت بزرگ سياسي - اعتقادي تآييداتي داشته باشد نكند كه انتخاب عنواني به منزله ي مخالفت با اصل موضوع تلقي گردد .

موضوع پياده روي اربعين حسيني چيزي نيست كه امروز و با تازگي ايجاد شده باشد و حركتي است كه  برخي از بزرگان علماي شيعه درست در زماني كه رونقي در ميان نبوده به اين كار بزرگ مبادرت ورزيده اند .

         امروز اين حركت شورانگيز روز بروز در حال گسترش است تا جايي كه در سال جاري ( 1395 ) به گزارش سايت حج و اوقاف « جمعیت زائران کربلا در اربعین حسینی امسال از مرز ۲۷ میلیون نفر گذشت. علاوه بر افزایش تعداد زائران ، امسال در ملیت شرکت کنندگان در راهپیمایی نیز شاهد افزایش کشورها بوده ایم و حداقل از 80 کشور در زیارت اربعین امسال حضور داشته اند . بیشترین آمار زائران امسال اربعین حسینی ، عراقی ها هستند و پس از عراق ، زائران ایرانی بیشترین آمار را به خود اختصاص داده اند » .

         اصل اين حركت ، بسيار شورانگيز ، حركت آفرين ، پيام آور و از همه مهم تر احياگر نهضت حسيني است اما متأسفانه مانند بسياري ديگر از حركت هاي اجتماعي و مذهبي اين حركت نيز دچار آسيب و افراط و تفريط شده است كه لازم است اهل قلم و صاحبان سخن در رفع اين اشكالات بكوشند . البته اميد است اين حركت نيز مانند ديگر حركتها آلوده به تفكرات ماكياوليستي نشود كه هدف وسيله را توجيه نمايد . يعني براي برپايي هر چه باشكوه تر اين مراسم كه هدف اصلي ماست از هر ابزار و روشي و ايده اي بهره بجوييم .

         بايد مراقب بود با گذشت زمان افراط و تشتت دامنگير اين حركت اصيل و ارزشمند نشود . يكي از مشكلاتي كه در سالجاري بسيار مشهود بود تعارض خبري و تبليغي در رسانه ي ملي در خصوص شركت زائرين در اين راهپيمايي بود . مدتي است از شبكه هاي متعدد تبليغات گسترده اي براي شركت علاقمندان در اين راهپيمايي صورت مي گيرد و دقيقاً همزمان با اين تبلغات در ديگر شبكه مدام به مرددم پيام داده مي شد كه مرز بسته است و مردم وارد مرز مهران نشوند . از سوي ديگر به سبب افزايش قابل توجه زائرين حسيني ، برگزار كنندگان اعلام كردند در تآمين نيازهاي زائرين دچار مشكلاتي شده اند . مسلم است تأمين نياز 27 ميليون زائر در يك بازه ي زماني كاري است بسيار بزرگ و صرفنظر از اينكه از عهده ي هر كسي بر نمي آيد ، هزينه ي بسيار سنگيني را نيز مصروف مي دارد هر چند بخش مهمي از اين هزينه كردها از سوي مردم و به نيت خير مي باشد .

         طرف ديگر قضيه بخشنامه ها و دستورالعمل هاي برخي نهادها و سازمان هاي دولتي در الزام شركت كارمندانشان در اين راهپسمايي است كه با اين حجم عظيم شركت كنندگان امري غير معقول بنظر مي رسد . در واقع اولاً نياز به الزام كارمندان براي شركت در اين راهپيمايي نيست و ثانياً اين حركت تبديل به يك حركت دولتي و غير مردمي مي گردد  .

يكي از مهم ترين اسيب هايي كه خداي نكرده مي تواند اين حركت را درگير كند اين است كه افرادي كه در شهر هاي خود عهده دار مسئوليت هايي هستند – چه رسمي چه غير رسمي – به بهانه يا به عشق و شور اين راهپيمايي كار خود را رها كنند و از زير بار مسئوليت شانه خالي كنند . اين كار ، يعني حق الناس را به گردن گرفتن و كار مردم را بر زمين گذاشتن براي رفتن به كربلاي حسيني كه گفته مي شود در روز سوم محرم زمين كربلا را از اهل آنجا به هشتاد هزار درهم خريداري نمود تا مرقدش در زمين غصبي نباشد و حق الناس به گردنش نماند . معلمي كه كلاس درسش را رها مي كند و يك هفته دانش آموزان در سرگرداني بسر مي برند يا كارمندي كه يك هفته ارباب رجوعش در بلا تكليفي بسر مي برد قطعاً نتوانسته درك درستي از مكتب اصيل تشيع و حركت حسيني داشته باشد .

متأسفانه ديده مي شود برخي در ايّام عادي در انجام واجبات ديني خود قصور و كوتاهي دارند ولي به جدّ مصرند كه در اين راهپيمايي شركت كنند . آنكه در اقامه نمازهاي يوميّه خود سهل انگار است ، راهپيمايي اربعين براي حسيني كه در زير تير دشمن در روز عاشورا نماز خوف خواند چه مفهوم و ارزشي دارد مگر اينكه بواسطه اين حركت متنبه گردد و راه صلاح را برگزيند .

         از همه بدتر اينكه اين حركت سياسي – اعتقادي فقط رنگ سياسي بخود بگيرد و در وجه اعتقادي آن افراط گشته و رنگ غلو بخود بگيرد تا اينكه كار به جايي برسد برخي مجرمين و خطاكاران براي سرپوش گذاشتن بر وجهه بد خود وارد اين سيل عظيم گردند .

         اميد است اين حركت عظيم حسيني بدور از هر شائبه و آسيب و افراط و تفريط به راه خود ادامه دهد و همچون سيلي بنيان كن آلودگي هاي شرك و نفاق را از جامعه ي شيعي بزدايد و هر چه بيشتر ما شيعيان اسمي را به رنگ حسين ع در آورد كه صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً .

طبقه ی تفسیری چیست ؟

طبقه ی تفسیری چیست ؟

            به افرادی می گویند که تقریبا همزمان بوده یا دارای یک شیوه مشترک در تفسیر بوده‌اند. مانند ابن عباس ، ابی ، ابن عمر و ... که در طبقه ی اول تفسیر می باشند . 

           می توان گفت اولین کسی که دست به نگارش کتابی در خصوص طبقات مفسران زد سیوطی بود که در کتاب الاتقان در بخش النَّوْعُ الثَّمَانُونَ بابی تحت عنوان فِي طَبَقَاتِ الْمُفَسِّرِينَ به رشته ی تحریر در آورده است وی 136 نفر از مفسران بزرگ را در این باب فهرست کرده است .

          شاید بتوان مهم‌ترین تالیف را در این باره کتاب طبقات المفسرین شمس الدین محمد بن علی بن احمد داودی (م ۹۴۵ ق) دانست. وی در این اثر حدود ۷۰۴ نفر از مفسران را نام برده است .

تفاوت مكتب شيعي لبنان و ايران

تفاوت مكتب شيعي لبنان و ايران

عبدالله حمزه يي

           قبل از اينكه اينجانب وارد بحث موجز تفاوت اين دو  مكتب شوم بايد نكته اي را در مقدمه عرض كنم . اينكه بتوان سبك و روش علماي شيعه در لبنان را يك مكتب ناميد چيزي است كه نگارنده بر آن نام نهاده و ممكن است مورد نقد دانشمندان اين عرصه گردد . علي اي حال بنا بر قاعده ي تساهل براي درك بهتر مطلب اجازه بدهيد بر اين دو روش و سبك تفكر شيعي نام مكتب بنهم .

           نكته ي دومي كه قبل از بيان تفاوت بايد عرض كنم اين است : علي رغم غلبه و تسلط اصوليون بر حوزه هاي علميه كه از زمان مرحوم طباطبايي بوقوع پيوست برخي تفكرات اخباريگري همچنان وجود داشته و در روش اصولين خلط شده است . شايد بتوان مهم ترين آن را برداشت تمام مباني فقهي از روايات دانست بطوري كه از آيت الله جوادي آملي نقل است اگر قرآن را از ما بگيرند خدشه اي بر فقه شيعه وارد نمي شود . علت آن معلوم است چون مباني فقه شيعي بر روايات استوار است و در اين ميان بسياري از روايات از حيث سندي طبق قواعد علم الحديثي امروز داراي ضعف مي باشند كه با شهرت عملي متقدمين پوشش داده مي شوند . سخن بر سر درستي يا نادرستي اين روش نيست كه آن را بايد به نظر تخصصي صاحب نظران واگذار كرد .  

            تفاوت اصلي را در اين دو مكتب را مي توان به سخت گيري بيشتر مكتب شيعي لبنان خصوص پذيرش روايات از حيث سند و محتوا دانست در حالي در مكتب شيعي ايران عملاً هيچگونه سختگيري بچشم نمي خورد . براي مثال مي توان به نمونه هاي متعدّدي اشاره كرد . يكي از مهمترين مثال ها تهذيب و حاشيه اي بود كه مرحوم علامه طباطبايي بر بحار الانوار آغاز نمود . اين امر با درخواست برخي از علاقمندان و شاگردان ايشان شروع شد وليكن در همان ابتداي كار مورد اعتراض بسياري از حوزويون قرار گرفت . متأسفانه بايد گفت غالباً اين اعتراضات و مخالفت ها در قالب يك هجمه خود را نشان مي دهد تا جايي كه علامه از ادامه كار منصرف شد . يا وقتي مرحوم بهبودي صحيحي بر كتب اربعه حديث نوشت مورد اعتراض و طعن قرار گرفت لذا بناچار نام صحيح كافي به گزيده تغيير يافت . اگر بخواهيم از اين نوع سبك و روش در مكتب شيعي ايران مثال بياوريم مي توانيم به موارد متعدد و بيشماري اشاره كنيم تا جايي كه گاهي كار به برخوردهاي خيلي شديدتر مي رسد .

            براي روشن تر شدن مطلب روي سخن را به مكتب شيعي لبنان مي بريم كه شايد بتوان گفت اگر آغازگر آن علامه فضل الله نباشد ولي نقش بسزايي در اين نوع نگرش داشته است . از جمله نقد مرحوم علامه فضل الله بر داستان ضرب و شتم حضرت فاطمه س است . ايشان اصل موضوع را بكلي انكار نمي كنند اما ما وقع ان را كه معمولا در مجالس شيعيان بيان مي شود مورد نقد قرار داده و منطقاً و عقلاً نمي پذيرند . نمونه ي ديگر نقد ايشان بر حجاب اجباري است . ايشان معتقدند هيچ سند و مدرك ديني بر اجبار بودن حجاب وجود ندارد در واقع ايشان امر حجاب را از وظايف حكومت نمي دانند .

          در سال گذشته يعني 2014 نيز يكي از شاگردان علامه فضل الله بنام ياسر آل عودي كتاب مفاتيح الجنان را پالايش اساسي كرد و بسياري از ادعيه را از آن حذف نمود يعني هر كدام از روايات و ادعيه را كه سند ضعيفي داشته يا غلوآميز بوده حذف كرد  و بنام « صحيح الدعوات » منتشر نمود . به نظر وي بسياري از روايات داراي اعواج در دلالت و متن غلو آميز يا داراي سند ضعيف هستند بطوري كه دعاي فرج ، دعاي توسل ، دعاي ندبه ، زيارت عاشورا و حتي زيارت جامعه كبيره را از اين كتاب حذف كرده است . اين درحالي است كه وقتي ايت الله ري شهري و شاگردانش مقاله اي در نقد حديث كساء نگاشتند مورد اعتراض بسياري قرار گرفتند . اين شرايط تا جايي عرصه را بر برخي علما تنگ مي كند كه آيت الله مكارم شيرازي در مفاتيح نوين خود ضمن نقد و ضعيف دانستن روايت حديث كساء به سبب شيوع آن در ميان مردم در كتاب خود آورده است .

             اين امر فقط در ميان اهل علم ديده نمي شود . نگارنده وقتي در جلسه ي آموزش قرآن فرهنگيان كه حدود 450 نفر در يك سالن آموزش مي ديدند وقتي موضوع مقاله را بعنوان مثالي در يك بحث مطرح كردم مورد هجمه برخي قرار گرفتم تا جايي كه برخي از همين انسان هاي فرهنگي فرهيخته شكايت به حراست برده بودند كه فلاني مقدسات را زير سؤال برده است با اين وجود كه عين سخن مرحوم شيخ عباس قمي را در نقد حديث كساء و لعن او بر كساني كه به مفاتيح چيزي بيفزايند را بيان داشتم .

             نگارنده از بيان تفاوت اين دو مكتب نتيجه اي را استخراج مي كند و آن تأثير جغرافيا و محيط بر نظرات فقهي است . اين تغيير نوع تفكرات فهي را مي توان در حجت الاسلام دكتر كديور نيز مشاهده نمود .

نماز اول وقت و رضا شاه

نماز اول وقت و رضا شاه

@abdollah_hamzehi

بربالین دوست بیماری عیادت رفته بودیم
پیرمرد شیک وکراوات زده ای هم آنجاحضور داشت
چند دقیقه. بعداز ورودما اذان مغرب گفتند
آقای پیرکراواتی،باشنیدن اذان ،درب کیف چرم گرانقیمتش را بازکرد وسجاده اش را درآورد و زودتر از سایرین مشغول خواندن نمازشد.!!

برای من جالب بود که یک پیرمردشیک وصورت تراشیده کراواتی اینطورمقیدبه نماز اول وقت باشد
بعد ازاینکه همه نمازشان راخواندند
من ازاو دلیل نمازخواندن اول وقتش راپرسیدم؟
@abdollah_hamzehi
و اوهم قضیه نماز ومرحوم شیخ و رضاشاه را برایم تعریف کرد...
درجوانی مدتی ازطرف سردار سپه(رضاشاه) مسئول اجرای طرح تونل کندوان درجاده چالوس بودم
ازطرفی پسرم مبتلا به سرطان خون شده بود و دکترهای فرنگ هم جوابش کرده بودند و خلاصه هرلحظه منتظرمرگ بچه ام بودم.!!
روزی خانمم گفت که برای شفای بچه، مشهد برویم و دست به دامن امام رضا(ع) بشویم...
آنموقع من این حرفها را قبول نداشتم اما چون مادربچه خیلی مضطرب و دل شکسته بود قبول کردم...
رسیدیم مشهدو بچه را بغل کردم و رفتیم وارد صحن حرم که شدیم خانمم خیلی آه و ناله وگریه میکرد...
گفت برویم داخل که من امتناع کردم گفتم همینجا خوبه
بچه را گرفت وگریه کنان داخل ضریح آقارفت
پیرمردی توجه ام رابه خودش جلب کردکه رو زمین نشسته بود وسفره کوچکی که مقداری انجیر ونبات خرد شده درآن دیده میشد مقابلش پهن بود و مردم صف ایستاده بودند وهرکسی مشکلش را به پیرمرد میگفت و او چند انجیر یا مقداری نبات درون دستش میگذاشت و طرف خوشحال و خندان تشکرمیکرد ومیرفت.!
به خودگفتم ماعجب مردم احمق وساده ای داریم پیرمرد چطورهمه رادل خوش كرده آنهم با انجیر و تکه ای نبات..!!
حواسم ازخانم و پسرم پرت شده بود و تماشاگر این صحنه بودم که پيرمرد نگاهی به من انداخت و پرسید: حاضری باهم شرطی بگذاریم؟
گفتم:چه شرطی وبرای چی؟
شیخ گفت :قول بده در ازاء سلامتی و شفای پسرت یکسال نمازهای یومیه راسروقت اذان بخوانی.!
متعجب شدم که او قضيه مرا ازکجا میدانست!؟ كمی فکرکردم دیدم اگرراست بگوید ارزشش را دارد...
خلاصه گفتم :باشه قبوله و بااینکه تا آنزمان نماز نخوانده بودم واصلا قبول نداشتم گفتم:باشه.!

همینکه گفتم قبوله آقا، دیدم سروصدای مردم بلند شد ودر ازدحام جمعیت یکدفعه دیدم پسرم از لابلای جمعیت بیرون دوید ومردم هم بدنبالش چون شفاء گرفته وخوب شده بود.!!
منهم ازآن موقع طبق قول وقرارم بامرحوم "حسنعلی نخودکی" نمازم را دقیق و سروقت میخوانم.!

اما روزی محل اجرای تونل کندوان مشغول کار بودیم که گفتندسردارسپه جهت بازدید درراهه و ترس واضطراب عجیبی همه جارا گرفت چرا که شوخی نبود رضاشاه خیلی جدی وقاطع برخورد میکرد.!
درحال تماشای حرکت کاروان شاه بودیم که اذان ظهرشد مردد بودم بروم نمازم را بخوانم یا صبرکنم بعداز بازدیدشاه نمازم را بخوانم
چون به خودم قول داده بودم وبه آن پایبند بودم اول وضو گرفتم وایستادم به نماز..
رکعت سوم نمازم سایه رضاشاه را کنارم دیدم و خیلی ترسیده بودم..!!
@abdollah_hamzehi
اگرعصبانی میشدیاعمل منو توهین تلقی میکرد کارم تمام بود...
نمازم که تمام شد بلندشدم دیدم درست پشت سرم ایستاده، لذا عذرخواهی کردم وگفتم :
قربان درخدمتگذاری حاضرم
شرمنده ام اگروقت شما تلف شد و...

رضاشاه هم پرسید :مهندس همیشه نماز اول وقت میخوانی!؟
گفتم : قربان ازوقتی پسرم شفا گرفت نماز میخوانم چون درحرم امام رضا(ع)شرط کردم

رضاشاه نگاهی به همراهانش کرد وبا چوب تعلیمی محکم به یکی زد وگفت:
مردیکه پدرسوخته،کسیکه بچه مریضشو امام رضا شفابده، ونماز اول وقت بخوانه دزد و عوضی نمیشه.!
اونیکه دزده تو پدرسوخته هستی نه این مرد.!

بعدها متوجه شدم،آن شخص زیرآب منو زده بود و رضاشاه آمده بود همانجا کارم را یکسره کند اما نمازخواندن من، نظرش راعوض کرده بود و جانم را خریده بود.!!

ازآن تاریخ دیگرهرجا که باشم اول وقت نمازم را میخوانم و به روح مرحوم"حسنعلی نخودکی" فاتحه و درود میفرستم....

(خاطره مهندس گرایلی سازنده تونل کندوان)

 

نسخ سنگسار توسّط اسلام

نسخ سنگسار توسّط اسلام
امیرحسین ترکاشوند

@abdollah_hamzehi

         سنگسار یعنی قتل زانی به وسیله پرتاب پیاپیِ سنگ به وی ؛ نسخ یعنی لغو اعتبار حکمی که پیش‏تر وجود داشته؛ بر این اساس در نظریه "نسخ سنگسار توسّط اسلام" می‏خواهم توضیح دهم که نه تنها چنین حکمی در اسلام تشریع و حتّی امضا نشده! بلکه اسلام پس از ظهورش این حکم موجود در نزد اهل کتاب را مورد نسخ قرار داد و آن را بی‏اعتبار شمرد!!

اهانت به هرکدام از زوجات پیامبر، اهانت به پیغمبر(ص) است

رهبر انقلاب: اهانت به هرکدام از زوجات پیامبر، اهانت به پیغمبر(ص) است

@abdollah_hamzehi

              دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای در سی و ششمین شماره هفته‌نامه خبری-تبیینی «خط حزب‌الله»، حکم قاطع رهبر انقلاب در عینیت اهانت به زوجات مطهرات پیامبر(ص) با اهانت به پیامبر(ص) را به چاپ رسانده است.

               بنا بر این گزارش، رهبر انقلاب در دیدار با دست اندرکاران همایش صدف کوثر که به تکریم حضرت خدیجه(س) اختصاص دارد، بر عدم تعریض به سایر زوجات مطهرات پیغمبر(ص) تاکید کرده و فرمودند: «زوجات پیغمبر محترمند؛ هر کسی به اینها اهانت کند - هر کدامشان باشد- به پیغمبر اهانت کرده؛ این را من قاطعا عرض می‌کنم...»

            ایشان با اشاره به رفتار حضرت امیرالمومنین(ع) با جناب عایشه در جنگ جمل، خاطرنشان ساختند: «امیرالمومنین با زنی که به جنگ او آمده این جور با احترام رفتار کرد. به خاطر اینکه همسر پیغمبر بود و الا امیرالمومنین که از کسـی ملاحظه ندارد. بنابراین حتما تعریض بایستی وجود نداشته باشد.
                                                                                    منبع : دین آنلاین

تجدید نظر در ایمان

تجدید نظر در ایمان
عبدالله حمزه یی

@abdollah_hamzehi

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا(۱۳۶نساء)

ای کسانیکه ایمان آورده اید , ایمان بیاورید به خدا و رسولش و کتابی که بر او نازل شد و کتابی که بر (انبیاء) قبل از او نازل شد . و کسیکه کفر بورزد بر خدا و ملایک او  و کتب او و رسولان او و روز آخرت در گمراهی بزرگی گرفتار آمده است .


               طبرسی در مجمع البیان سه نظر را بر این آیه نقل می کند که به اختصار عبارتند از ：
۱. خطاب منافقین هستند که به ظاهر ایمان آورده اند و می فرماید در باطن هم ایمان بیاورید .

۲. خطاب مؤمنین هستند که ایمان آورده اند و می فرماید بر ایمانتان ثابت قدم بمانید .

۳. خطاب اهل کتابند که به تورات و انجیل ایمان آوردند و می فرماید به قرآن نیز ایمان بیاورید .

اما نظر علامه طباطبایی در المیزان به اختصار این است که
ایمان اول , ایمان بطور اجمال به اسلام است ولی ایمان دوم ایمان تفصیلی است به اجزاء ایمان .

            علامه این قول را صحیح ترین قول می داند , هر چند به سه قول دیگر که طبرسی درمجمع البیان بیان داشته نیز اشاره می نماید .


علی ای حال  
             نگارنده معتقد است از باب جری و تطبیق یکی از مفاهیمی که می توان برای همه مؤمنین در همه دوران ها در نظر گرفت و این مفهوم مستخرج از نظر علامه نیز می باشد , در واقع نوعی بازنگری است در ایمان مؤمنین .
            این بازنگری موجب خواهد شد که اجزاء اصلی ایمان بهتر و بیشتر شناخته شود و گستره ایمان همه ی این اجزاء را فراگیرد . یعنی باید بنوعی در ایمان به خدا و انبیاء و کتب آسمانی و روز رستخیز بازنگری عمیقی صورت گرفته و بر همه این امور تعمیم یابد .


پس بیاییم در ایمانمان بازنگری کنیم .

چنار عباسعلی

چنار عباسعلی

@abdollah_hamzehi

        

   آورده اند که حرمسرای عریض و طویل" ناصرالدّین شاه" هر روز شاهد دعوا و رقابتهای پنهان و آشکار بود، روزی کنیز یکی از بانوان حرم، مرتکب خلافی میشود و از آنرو که میدانست بانو عصبانی خواهد شد و تنبیهش میکند، تا قبل از آنکه خبر به او رسد خود را به" ری" رسانده و در" عبدالعظیم" بست مینشیند، خبر بست نشینی کنیزک که به شاه میرسد از بانوی حرم میخواهد، گناه کنیز را ببخشد؛ البته این بست نشینی و خروج کنیز از حرم، شاه را بفکر میبرد که چاره ای کند تا اهل حرم بهنگام حوادثی این چنین پا به خارج حرم نگذارند و در همان اندرونی، امکان بست نشینی برایشان فراهم باشد!
فکر بکری به ذهن شاه رسید، بانوئی گیس سپید از اهل حرم را دستور داد تا بدروغ این خبر منتشر کند که خواب نما شده و به او خبر داده اند که در پای چنار کهن سال" گشن شاخ" در توی محوطه اندرونی امامزاده ای بنام" عباسعلی" مدفون است.
این خبر که در حرم پیچید، همه خوشحال از اینکه امامزاده ای در اندرون دارند از شاه خواستند که دور چنار را نرده کشد و علم و کُتل آویز کند. شاه دستور داد اطراف چنار نرده کشیدند و اینگونه شد که آنجا را "چنار عباسعلی" نام گذاشتند، هر که حاجتی داشت و مبتلا به گرفتاری میشد رو به امامزاده تازه کشف شده میآورد و دخیل میبست. زنهای شوهر مُرده، کنیزکان کُتک خورده، یتیمان درد کشیده، مقروضان گرفتار شده، راه ماندگان دست خالی مانده، عاشقان بوصال نرسیده، خلاصه هر مصیبت کشیده ای رو بسوی چنار عباسعلی آورد و کم کم پاتوق هر چه بدبخت و بیچاره و درمانده ای شد!
            "ناصرالدین شاه" هر چند این حیله بخرج داد تا گرفتاران اهل حرم برای بست نشینی ناچار به خروج از حرم نشوند اما بمرور این امامزاده صاحب شجره نامه و زیارتنامه و برو و بیائی شد تا در پناه این قداست ساختگی، آنچه که مردم از ظلم و بیعدالتی شاه سراغ داشتند را فراموش کنند. علم ها و کُتل های برافراشته و پارچه های تکّه تکّه شده و گره خورده بر شاخه های چنار قداست یافته و دیگ های آش و پلو نذری در پای چنار و دعاها و وردهای ساخته شده نیز کم کم مردم را مشغول به آنجا کرد.

          از کتاب" یادداشتهائی از زندگی خصوصی ناصرالدین شاه" نوشته دوستعلی خان معیرالممالک، نشر تاریخ ایران.

            (چنار عباسعلی نمادی است از "قداست های ساختگی" که بی شک ریشه هائی عمیق در جهل و نادانی مردم ایران دارد و همپای آن به رویش خود ادامه می دهد.

نپرسيد كشورتان براي شما چه كرد !

نپرسيد كشورتان براي شما چه كرد !

ع. حمزه يي

@abdollah_hamzehi

           " نپرسید کشورتان چه کاری برای شما می تواند بکند , بپرسید شما چه کاری می توانید برای کشورتان بکنید "


         در مقدمه كتاب ژيامبر و ديوانه آمده : این سخنان بخشی از سخنان جان اف کندی بود که در مراسم تحلیف ریاست جمهوری ایالات متحده در سال ۱۹۶۱ ایراد کرد  و سپس به اندازه ای شهرت یافت که امروز برخی از مردم آمریکا آن را بصورت کتیبه به دیوار خانه خود می آویزند .


             اما حقیقت این است که این دو جمله نزدیک پنجاه سال پیش در مقاله ای در یک روزنامه عربی در لبنان به چاپ رسید و نویسنده آن کسی نبود جز جبران خلیل جبران که آن زمان جوانی گمنام بود .


              اما مردم ایران از جهت دیگری با مشابه این سخن آشنا هستند . مشابه این سخن توسط امام خمینی پس از پیروزی انقلاب بیان شد ： هی نگویید انقلاب برای ما چه کرد بگویید ما برای انقلاب چه کردیم .

بداء چیست ؟

بداء چیست ؟  
@abdollah_hamzehi

            (بداء) در اسلام ، اولین بار توسط اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام - مطرح شد. و قبل از آنان كسى این مسئله را مطرح نكرده بود. و آن این است كه خداوند متعال با تغییر اسباب ، مسببات را تغییر مى دهد، مثلا به علت (صله رحم ) عمر كسى را زیاد مى كند كه به والدین یا اقربایش كمك مى كند و در اثر عقوق و قطع رحم ، عمر او را ناقص مى گرداند و ...

            اهل سنت چون از این معنا غافل هستند لذا به شیعه حمله كرده اند بدون آنكه در گفتار شیعه دقت كنند، مثلا فخر رازى در تفسیر (( یمحوا الله ما یشاء و یثبت )) گفته است : رافضى ها مى گویند (بداء) بر خداوند جایز است . بداء این است كه خداوند چیزى را بداند و سپس خلاف آن براى خداوند ثابت شود!

در واقع فخر رازی دقت نکرده است که در  بداء خداوند قضای خود را در گروه برخی اعمال بندگان قرار داده است و این خود ناشی از علم و قدرت الهی است .

          در كافى از زراره از امام باقر یا امام صادق - علیهماالسلام - نقل شده است كه فرموده است : ( (( ما عبد الله بشى ء مثل البداء )) ؛ یعنى : خداوند با چیزى مثل (بداء) عبادت نشده است )


           ما در روایات مورد تایید اهل سنت نیز موارد بسیاری دال بر تأیید بداء داریم که شاید از بارزترین آنها تاخیر اجل بواسطه ی صله رحم باشد .

رحمت واسعه ي الهي

رحمت واسعه ي الهي

 ع.حمزه یی
@abdollah_hamzehi

....ُ ۖ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ۚ......َ(۱۵۶اعراف)

           اگر نگاهی گذرا بر آیات رحمت و نیز عذاب در قرآن بیفکنیم متوجه خواهیم شد عبارات قرآن در مورد رحمت از ویژگی خاصی برخوردارند بعبارت دیگر برخی از این عبارات با عبارت عذاب برابری نمی کنند از جمله آیه ۱۵۶ سوره اعراف .
می فرماید و رحمتی وسعت کل شیء . و رحمت من همه چیز را فرا گرفته است .
         در هیچ یک از آیات قرآن و روایات وارده از معصومین ع حتی مشابه این عبارت در مورد عذاب الهی وجود ندارد .
          این رحمت صرف نظر از تفاسیر متعددی که برای آن بیان شده است از دو ویژگی خاص و منحصر بفرد برخوردار است که از سیاق عبارت و فعل ماضی (وسعت) بدست می آید که عبارتند از ： جامعیت و قطعیت .

اختلاف نظر شیعه و اهل سنت در مورد خمس

اختلاف نظر شیعه و اهل سنت در مورد خمس

ع. حمزه يي
@abdollah_hamzehi

          خمس مورد اتفاق همه مذاهب مسلمانان است؛ اما در اينکه خمس به چه چيزهايي تعلّق مي‌گيرد، اختلاف وجود دارد.

          اهل سنّت بر اين باورند که اوّلاً واژه «ما غنمتم» در اين آيه، با واژه «غنيمت» هم‌معنا است و هيچ تفاوتي ندارد و ثانياً واژه «غنيمت» نيز انصراف و اختصاص به جنگ دارد؛ در حالي که فقيهان و مفسّران شيعي، با استناد به علم ادب و لغت عربي و کاربردهاي گوناگون اين واژه در فرهنگ عصر نزول قرآن، هر دو ادعا و يا يکي از آن دو را نادرست مي‌دانند و به پيروي از اهل بيت عصمت و طهارت، ترکيب «ما غنمتم» را شامل هر چيزِ «به چنگ آمده» مي‌دانند و غنيمت جنگي را تنها يکي از مصاديق آن مي‌شمارند و فوايد معدن، گنج، تجارت و برخي امور ديگر را نيز مصداق‌هاي آيه مي‌دانند .

تصحيف در زيارت عاشورا

تصحيف در زيارت عاشورا

تحقيق : ع. حمزه يي

               متأسفانه اشتباهی در متن زیارت عاشورای منتشر فعلی وجود دارد که شیوع پیدا کرده است .

              بخشي از زيارت عاشورا را ميآوريم: الّلهُمَّ العَنِ العِصابَةَ الّتي جاهَدَتِ الحُسَينَ وشايعَت وبايعَت وتابَعَت علي قتله... . در اين بخش از زيارت، واژه «تايعت» به «تابعت» تصحيف شده است؛ به اين قرينه که «تابَعَت» از «متابعه» و به معناي «هم‌پيماني» است که ممکن است در جهت شر باشد يا در جهت خير؛ در حالي که «تايعت» از «متايعه»، به معناي «همکاري و همراهي در شر» است.

@abdollah_hamzehi

منبع ：
الرواشح السماوية، ص ۲۱۶ و ۲۱۷
نیز آسیب شناسی حدیث , عبدالهادی مسعودی , ص ۷۰

استخاره هاي محمدعلي شاه

استخاره موضوعيت ندارد
عبدالله حمزه يي

استخاره‌های محمدعلی‌شاه مجموعه استخاره‌هایی است که محمدعلی شاه در طول حکمرانی خود از میرزا ابوطالب زنجانی درخواست و جواب گرفته است.این امر تفکر سخیف و غیرمعقول جامعه ایرانی حتی شاه آنرا به استخاره نشان می دهد . متاسفانه روحانیت عوام زده شیعی نقش بسزایی در رواج استخاره داشته است.از جمله استخاره زیر ： بسم اﷲ الرحمن الرحیم-پروردگارا اگر در ۱۷ ربیع‌الاول سلطان احمد را ختنه بکنند صلاح است و خوب است استخاره خوب بیاید واگر صلاح نیست استخاره بد بیاید...محمدعلی@abdollah_hamzehiجواب: فساهم فکان من المدحصنین، بد است پشیمانی دارد وقت دیگراقدام شود انسب است.
متن استخاره محمد علی شاه برای به توپ بستن مجلس ：استخاره:بسم اﷲ الرحمن الرحیمپروردگارا اگر من امشب توپ به در مجلس بفرستم و فردا با قوه جبریه مردم را اسکات نمایم خوب است و صلاح است. استخاره خوب بیاید و الافلا یا دلیل المتحیرین یااﷲ. (محمدعلی شاه)
@abdollah_hamzehi
جواب: قُل لاتَخافا انّنی مَعَکُما اَسمَعُ وَ اری فَأتیاه فَقُولا لَهُ اِنّا رَسُولا رَبِّک فَأرسِل مَعَنا بَنی إسرائیل معکما اسمع و اری فاْتیاه فقولا له انا رسولا ربک فارسل معنا بنی اسرائیل.حکم خداوندی به حضرت موسی و حضرت هارون علیهم‌السلام شد بروید نزد فرعون و بگویید ما فرستاده خدا هستیم بسوی تو، سابق آیه هم می‌فرماید نترسید ما با شما هستیم. اینکار باید اقدام بشود غلبه قطعی است اگرچه در اول زحمت داشته باشد.

تفريح تازه

               دیشب تفریح تازه ای اختراع کردم , و هنگاهی که خواستم آغاز کنم یک فرشته و یک شیطان دوان دوان به خانه ام آمدند .
بر در خانه به هم رسیدند و بر سر تفریح تازه ی من با هم جنگیدند .
یکی فریاد می زد که "این گناه است " , دیگری می گفت " عین تقواست "

(جبران خلیل جبران)

22 سال كندن كوه

مرد هندى بعد از مرگ همسرش بخاطر طولانى بودن مسير درمانگاه ، 22 سال شبانه روز با يك تيشه كوه را كند تا هيچكس مانند همسرش قربانى مسير طولانى نشود. مسيرى كه از 70 به 1 كيلومتر كاهش يافت

جهاني شدن ، حقوق بشر

جهاني شدن ، حقوق بشر

محمد مجتهد شبستري

              هر وقت در كشور ما مسائلی مانند حقوق بشر، حقوق مساوی زنان و مردان، مسائل اقلیت‌ها، آزادی دین و بیان و دموكراسی مطرح می‌شود، معمولا زاویه دیدمان محدود می‌شود؛ با این مسائل یا برخورد فلسفی می‌كنیم یا برخورد فقهی و یا اخلاقی و از این مساله غافل هستیم كه این مسائل ابعادی دارد كه اگر مهم‌تر از اینها نباشد، حداقل هم‌سطح‌شان است.
          امروزه بر اثر جهانی شدن همه انسان‌ها یك خانواده واحد شده‌اند. یك سری مسائل هم در سطح جهان مطرح است كه مقدمات زندگی صلح‌آمیز انسان‌ها در دنیا با یكدیگر محسوب می‌شود. حقوق بشر، مسائل اقلیت‌ها و عدالت اجتماعی مسائلی هستند كه اگر به آنها توجه نشود ملت‌ها نمی‌توانند در صلح و مسالمت زندگی كنند. وقتی دنیا نمی‌تواند در صلح و مسالمت زندگی كند ما هم از نزاع‌هایی كه در دنیا هست و پا به پا خواهد شد بهره منفی خود را خواهیم برد و می‌بریم. گرفتاری در جامعه ایران بیشتر از پاره‌ای از كشورهای اسلامی دیگر است. پاره‌ای از كشورهای اسلامی به دلیل تبادلاتی كه در آنها است كمتر این نقص را دارند. وقتی نواندیشان دیگر كشورهای اسلامی درباره این مسائل مطلب می‌نویسند به بعد جهانی این موضوعات نیز توجه دارند.

كدام دين بر حق است ؟

كدام دين بر حق است ؟

         روزي صلاح الدين ايوبي فرمانده مسلمانان در جنگهاي صليبي به خاطر كمبود بودجه نظامي نزد شخص ثروتمندي رفت تا شايد بتواند پولي براي ادامه جنگهايش بگيرد ان تاجر مبلغ مورد نياز فرمانده مسلمانان را به او پرداخت كرد صلاح الدين موقعي كه خواست از خانه بيرون برود رو به ان مرد نمود و پرسيد به نظر شما بين سه دين يهود و مسيح و اسلام كه با هم در جنگ هستند حق با كداميك است ان تاجر بزرگ گفت بشين تا يك داستان برايت بگويم بعد خودت نتيجه گيري كن

            او گفت در روزگاران قديم مرد كشاورزي بود كه صاحب يك انگشتر بود و همه ميگفتند اين انگشتر نزد هر كس باشد به كمال انسانيت ميرسد خداوند به مرد كشاورز سه پسر داد و وقتي پسران بزرگ شدند پدر انها از روي ان انگشتر دو تاي ديگر دقيقا شبيه اولي درست كرد و به هر كدام از پسرانش يكي از انگشترها را داد از اين به بعد هر كدام از پسرها ميگفتند كه انگشتر اصلي پيش اوست و هميشه با هم دعوا داشتند بر سر اينكه انگشتر اصلي كه باعث كمال انسانيت ميشود پيش كداميك از انهاست تا بالاخره تصميم گرفتن براي مشخص شدن انگشتر اصلي پيش قاضي بروند
             وقتي شرح ماجرا را براي قاضي گفتند قاضي گفت احتمالا انگشتر اصلي گم شده است چون قرار بر اين بوده كه ان انگشتر پيش هر كس باشد داراي كمالات انساني باشد اما شما سه نفر كه هيچ فرقي با هم نداريد و مدام مشغول ناسزا گويي به يكديگر هستيد...

اخباريون و اعتقادات آنان

اخباريون و اعتقادات آنان

              اخباریون و اخباریگری نوعی تفکر در فهم احکام دین است که در مقابل اصولیون در بین علمای شیعه می باشند و ویژگی های آنان را می توان در موارد ذیل خلاصه نمود ：

۱. مؤسس این تفکر میرزا محمد استر آبادی (م۱۰۳۳ق) و شاگردش ملا امین استرآبادی می باشند .
۲. بر خلاف اصولیون که قائلین به اجتهادند , اینان اجتهاد در احکام دین را حرام می دانند . بدین سبب تقلید در احکام دین را نیز حرام می دانند .
@abdollah_hamzehi
۳. ظاهر قرآن را حجت نمی دانند و معتقدند قرآن را فقط ائمه معصومین می فهمند و بس . لذا مخالف تفسیر اجتهادی هستند و فقط تفسیر مأثور یا روایی را معتبر می شمارند .
۴. حجیت عقل را نمی پذیرند بدین سبب که می گویند عقل خطاکار است و نمی تواند مبنای استخراج احکام دین باشد .

۵. إجماع را قبول ندارند و آن را دلیل انتخاب خلیفه اول می دانند .
۶. قائل به صحت تمام روایات کتب اربعه بوده و بدین سبب مخالف علم رجال می باشند . همچنین تقسیمات چهارگانه حدیثی (صحیح , حسن , موثق, ضعیف ) را قبول ندارند .

۷. آنان تقلید و رجوع به متخصص را بطور ابتدایی از عالمی که از دنیا رفته جایز می دانند برخلاف اصولیون که تقلید ابتدایی از میت را جایز نمی شمارند .
۸. برخی از اخباریون افراطی قائل به تحریف قرآن بودند و این تفکر برگرفته از روایات معدود و ضعیفی بود که دال بر تحریف قرآن است بر خلاف اجماع علمای شیعه که امکان تحریف را مردود می شمارند .

√ مدت دو قرن بین علماى اصولى و اخبارى اختلاف عمیق وجود داشت و اخباری ها بر اصولی ها غالب شده بودند، تا این که آقا محمد باقر وحید بهبهانى (م ۱۲۰۸ ق) بساط آنها را برچید و از زمان او مجتهدان بر اخباری ها غلبه یافتند و امروزه اخباری ها بسیار در اقلیت اند.

اخباريگري تعصب و اعتدال

           برخی از مخالفان امروزی اخباریگری در نقد این تفکر کوشیده اند که بین محدثان و اخباریان فرق قائل شوند .  به نظر نگارنده و بسیاری دیگر اخباریگری از نظر شدت و ضعفق دارای یک حد و اندازه نمی باشد و در حقیقت اخباریگری از یک طیف اعتقادی از حالت اعتدال تا حالت شدید و تعصب گونه برخوردار است تا جایی که متعصبان از اخباریون کار مجتهدان را لعن می کردند .
این نمی توان  بطور کلی محدثان و اخباریان را از هم جدا کرد .

آیا عربستان ترجمه اسپانیایی قرآن را تحریف کرده است ؟

آیا عربستان ترجمه اسپانیایی قرآن را تحریف کرده است ؟
ع. حمزه یی

در فضای مجازی خبری به شرح زیر مطرح شده است：

ترجمه اسپانیایی قرآن که در عربستان چاپ شده در معنی غیر المغضوب علیهم نوشته (نه راه کسانی که در مسیر ایرانیها هستن)


باید توجه داشت که
موضوع ترجمه اسپانیایی قرآن درست نیست
لذا توجه دوستان را به توضیحات زیر جلب می کنم：
عبارت «غیر المغضوب» در آیه ۷ سوره فاتحه، در این ترجمه با عبارت اسپانیولی «irani» ارائه شده که در نگاه اول ترجمه‌ای غلط و مغرضانه از سوی سعودی‌ها به نظر می آید.
در حالی که ترجمه به لحاظ فنی و لغوی خالی از اشتباه است و تنها اشتباه ویرایشی دارد. باید بین واژه ira و ni که ترجمه واژه های «المغضوب» و «غیر» هستند، نشانه "کاما" یا "فاصله" گذاشته می‌شد.
در ترجمه‌های اسپانیولی قرآن در ایران علایم ویراستاری به شکل زیر رعایت شده است:

 la vía de los que Tú has agraciado, no de los que han incurrido en la ira, ni de los extraviados.

شوراهای کلیسای کاتولیک

شوراهای کلیسای کاتولیک

Vatican Councils

          شوراها در مسیحیت از اهمیت ویژه­ ای برخوردارند. گردهمایی رسمی اسقفان و نمایندگان و افراد دیگر از سطوح گوناگون کلیسای مسیحی برای رسیدگی و بررسی مسائل مربوط به آموزه (ایمان) و انظباط (عمل) را شورای کلیسایی می­ نامند. این شوراها در سطوح پایین­ تر معمولاً "مجمع روحانیون" (شورای محلی، synod) خوانده می­شود اما وقتی این شورا از اسقفان شرق و غرب عالم متشکل شود به آن شوراى جهانى ecumenical می­گویند.[1]

          دستورات این شوراها معتبرترین احکامی است که کلیسا صادر می­کند. مسیحیان ارتدوکس و کاتولیک ، احکام اعتقادی شوراهای جهانی را واقعا معتبر و در حقیقت آنرا تفسیر درست انجیل می­دانند.[2]

          در کلیسای کاتولیک این شوراها در صورتی معتبر و قابل اطمینانند که از جانب نظام پاپی فراخوانده و تأیید شده باشند . بنابراین کلیسای کاتولیک ۲۱ شورا را در بین تمامی شوراهایی که تاکنون برگزار شده ، به رسمیت می­ شناسد. کلیسای ارتدوکس فقط هفت شورای نخست را رسمی و قانونی می­داند و کلیساهای پروتستان نیز هر یک در این زمینه دیدگاهی خاص را برگزیده­اند.[3]

 

برخی از مهمترین شوراهای تاریخ مسیحیت

برخی از مهمترین شوراها که البته برخی تنها مورد اعتقاد کاتولیک­هاست از این قرارند:

شورای «نیقیه»(۳۲۵م)،

شورای «کالسدون»(۴۵۱م)،

شورای«ترنت» (۱۵۴۵ -۱۵۶۳)،

شورای «واتیکانی اول» (۱۸۶۹ - ۱۸۷۰)

و شورای «واتیکانی دوم» (۱۹۶۲ - ۱۹۶۵)

          شورای دوم واتیکان (Vatican II) درحقيقت بيست و يكمين شوراى جهانى (کاتولیک­ها) از زمان تولد حضرت مسيح و مهم ترین آنها پس از شورای «نیقیه» و «ترنت» محسوب می­شود.[4] امّا اينكه چرا اين شورا را دومين شورای واتیکانی ناميده ‏اند، با نظر به اين واقعيت بوده است كه تا حدود چهارصد سال پيش از اين شورا، تقريبا به طور ميانگين در هر قرن، يك شوراى جهانى تشكيل مى‏ شد. آخرين شورايى كه در آن مقطع تشكيل شد شوراى ترنت است كه از 1545 تا 1563 برگزار شد.

          پس از اين شورا فترت طولانى‏ اى به وجود آمد و تا اواخر قرن نوزدهم هيچ شورايى پا نگرفت. تنها در سال 1869 بود كه شوراى جهانىِ جديدى شكل گرفت كه به دليل فاصله زياد آن با شوراى ترنت به عنوان اولين شوراى جهانى واتيكان موسوم شد؛ گويا شماره‏گذارى شوراها از نو آغاز گشت. بنابراين، واتيكان دوم ادامه اعمال ناتمام مجمع عمومى 1870 و دومين شورا از شوراهاى عصر جديد است. اگر شوراى ترنت را شوراى عصر روشنگرى دانسته‏اند، شوراى واتيكان دوم را بايد شوراى روزگار جديد دانست.[5]

محسن گاپایگانی

پانویس

[1]. هیلنز، جان، آر؛ فرهنگ ادیان جهان، ترجمه گروه مترجمان، قم ، انتشارات مرکز مطالعات وتحقیقات ادیان ومذاهب، ۱۳۸۶، ص۴۲۱.

[2] . ویور، مری جو؛ درآمدی به مسیحیت، ترجمه حسن قنبری، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب 1381،ص۴۴۵.

[3]. فرهنگ ادیان جهان ،پیشین، ص۴۲۲.

[4]. همان. 

[5]. برگرفته از مولى، سعود، الحوار الاسلامى المسيحى، ترجمه حمید شریعتمداری ،بيروت، دارالمنهل اللبنانى، 1996، فصلنامه هفت آسمان، شماره ۲۰.

نظريه صرفه در اعجاز قرآن

نظريه صرفه در اعجاز قرآن

عبدالله حمزه يي

          صرف از نظر لغت به معني « بازداشتن » است . از نظر اصطلاح در علوم قرآني صرفه عبارت است اين نظريه كه :

« قرآن به خودی خود معجزه نیست و دیگران می توانند مانند آن را بیاورند ؛ ولی خداوند مردم را از هماوردی و معارضه با قرآن خود بازداشته است » .

نظريه صرفه را مي توان در سه مورد زیر خلاصه نمود:

1. صرف انگيزه : ممانعت و بازداشتن خداوند از به همت و انگیزه و داعی معارضه با قرآن .

2. صرف قدرت :‌صرف الهی نسبت به اراده پس از تحقق انگیزه ، دفع اراده بطور قهری .

3. صرف علوم : سلب علوم لازم برای معارضه قرآن از زمان تحدی قرآن یا نزول آن با وجود همت و اراده در معارضان .

 

تاريخچه صرفه :

          شايد بتوان گفت اولين كسي كه مبدِع و مبتكر اين تفكر بود و از آن دفاع كرد « واصل بن عطاء » بود . هر چند از اين نظريه قبل از وي اطلاعي در دست نيست . وي معتقد بود « اعجاز قرآن ويژگي ذاتی آن نیست ، بلکه این است که خداوند اندیشۀ مردم را از معارضۀ با قرآن باز گردانده است » . بعد از واصل بن عطاء ، ابراهيم نظّام معتزلي (م.220) سخن و نظر واصل را مبناي نظر خود قرار داد و ان را بصورت يك نظريه مطرح نمود .

فخررازی نظریه نظام را در «نهایه الإیجاز» خود این گونه مطرح كرده است:

          «قال النظّام : إن الله تعالی ما أنزل القرآن لیكون حجه علی النبوه بل هو كسائر الكتب المنزله لبیان الأحكام من الحلال و الحرام، و الأعرب إنما لم یعارضوه لأن الله صرفهم عن ذلك و سلب علومهم به .»

          « نظّام می گوید: خدای تعالی قرآن را به عنوان حجتی بر نبوت پیامبر(صلی الله علیه و آله) نازل نكرده است بلكه قرآن مانند كتب الهی دیگر، برای تبین احكام حلال و حرام نازل شده است؛ و عرب تنها به این خاطر با قرآن معارضه نكرده اند، كه خداوند آنها را از این كار باز داشته است .»

 

          نظريه صرفه بيشتر در ميان علماي متقدم شيعه و معتزلي طرفداراني داشته است و در ميان علماي اشاعره و متأخر طرفداران مبرزي ندارد هر چند با طرح نظرياتي همچون قرائت نبوي از سوي اقاي مجتهد شبستري و قرآن رؤياي پيامبر دكتر سروش ، به جنبه ي اعجاز بلاغي آن نيز  خدشه وارد مي شود .

علماي شيعه طرفدار نظريه صرفه:

1. شيخ مفيد :

شيخ در كتاب «اوائل المقالات» مي گويد :

          «...وأقول إن جهه ذلك ، هو الصّرف من الله تعالی لأهل الفصاحه و الّلسان عن معارضه النبی (صلی الله علیه و آله) بمثله فی النظام عند تحدّیه لهم و جعل إنصرافهم عن الإتیان بمثله و إن كان فی مقدورهم، دلیلاً علی نبوته (صلی الله علیه و آله) .... و هذا من أوضح برهان فی الإعجاز.... .»

          « به نظر من دلیل اعجاز قرآن ، بازداشتن اهل فصاحت وبلاغت توسط خداوند متعال ، از معارضه با پیامبر در هماوردی مثل نظم قرآن است ، و خداوند اين انصراف در معارضه را دليل بر نبوت پيامبر (صلی الله علیه و آله) قرار داد ؛ (هر چند كه آنها می توانستند چنین كاری را انجام دهند)... و «صرفه» از آشكارترین دلایل اعجاز قرآن می باشد.»

2.سید مرتضی(م ،436):

          شریف مرتضی به تأسّی از استاد قائل خود شيخ مفيد قائل به «صرفه» می باشد. چنانكه در كتاب «جمل العلم و العمل» می نویسد:

          «... فإما أن یكون القرآن من فعله تعالی علی سبیل التصدیق له، فیكون هو العَلَم المعجز أو یكون تعالی صرف القوم عن معارضته، فیكون الصّرف هو العَلم الدّال علی النبوه و قد بیّنا فی الكتاب «الصرف» الصحیح من ذلك و بسطناه .»

          «وجه اعجاز قرآن این است كه آن یا فعل خدا و منسوب به اوست به گونه ای كه عامل تصدیق پیامبر باشد، و خود فی نفسه آیت معجزی باشد، و یا اینكه خداوند مردم را از هماوردی با قرآن بازداشته و این انصراف خداوند خود علامتي برای تصدیق پیامبر باشد؛ و ما این مطلب را در كتاب صرف خود (یعنی الموضح عن جهه إعجاز القرآن ) به طور مفصل بیان كرده ایم .»

3.ابوالفتوح رازی (قرن 6 ):

          ابوالفتوح رازي نسز از قائلين به صرفه مي باشد زيرا در مقدمه تفسير « روض الجنان و روح الجنان » خود مي نويسد :         

«... و بعضی دیگر گفتند وجه اعجاز «صرفه» است و آن این است كه خدای تعالی صرف كرد عرب را از آنكه مانند قرآن آورند و سلب علم كرد از ایشان با اینكه پیش از این توانستند و این در باب اعجاز بلیغ تر باشد و مذهب محققان متأخر این باشد و سید مرتضی این اختیار كرد .»

 

4. علامه مجلسی( م ،1110) :

          علامه مجلسي در «بحار الأنوار»  در ضمن ذکر اقوالی در مورد «وجوه اعجاز قرآن» می نويسد :

          « ... و ذهب السيد المرتضى منا و جماعة من العامة منهم النظام إلى الصرفة على معنى أن العرب كانت قادرة على كلام مثل القرآن قبل البعثة لكن الله صرفهم عن معارضته و اختلفوا في كيفيته فقال النظام و أتباعه صرفهم الله تعالى عنها مع قدرتهم عليها و ذلك بصرف دعاويهم إليها مع توفر الأسباب الداعية في حقهم ... و قال السيد رحمه الله فيما نسب إليه كان عندهم العلم بنظم القرآن و العلم بأنه كيف يؤلف كلام يساويه أو يدانيه و المعتاد أن من كان عنده هذان العلمان يتمكن من الإتيان بالمثل إلا أنهم كلما حاولوا ذلك أزال الله تعالى عن قلوبهم تلك العلوم و الحق هو الأول».

          چنانکه می بینیم مرحوم مجلسی به قضیه «صرفه» نیز اشاره می كند و پس از تعریف آن از نظر «نظّام» و سپس سید مرتضی، قول نظام را تایید و تصدیق كرده كه گفته است: «خداوند با وجود اینكه اعراب قدرت هماوردی با قرآن را داشتند، انگیزه های آنان را از این معارضه باز داشت .»
           بنابراين علامه مجلسی هم بر وجوه فصاحت و بلاغت و اخبار غیبی و سایر علوم و معارف الهی ، . هم به وجه «صرفه» معتقد می باشد .

 

          همچنين مي توان از ميان علماي معتزلي اهل سنت به الرمّانی معتزلي  (م ، 382) و علي بن محمد الماوردي (م450 ) اشاره نمود .

 

 

مخالفين نظريه صرفه

          در اين ميان بسياري از علماي پيشين و معاصر با اين نظريه مخالف هستند . كه مي توان از آن جمله اشار كرد به : شيخ طوسي ، قرطبي ، قاضي ابوبكر باقلاني ، قاضي عبدالجبار ، علامه طباطبايي و ... اشاره نمود .

 

نقد نظريه صرفه :

1.نفي اعجاز متن قرآن :

          نظريه صرفه با اعجاز متن قرآن در تعارض است چنانكه قرآن در آيات متعددي هماورد مي طلبد براي آوردن معادل قرآن يا ده سوره و يا يك سوره از قرآن :

«قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلَى أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لاَ یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ...» (اسراء/88)

لايأتون ، يعني نمي توانند نه اينكه خدا نمي گذارد .

2. عدم اعتراف فصحاء و ادبا و شعراي عرب بر سلب قدرت در حالي كه توان علمي را بر اين كار داشته باشند .

3. وجود همتاهايي براي قرآن در متون و بيان عرب قبل از صرفه .

4. تحدي با دعوت عمومي با لفظ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ...

5. تحير و شگفتي تمام ادبا و فصحا و شعراي عرب در مواجهه با قرآن و بلاغت و شيوه ي بديع و اعجاز انگيز آن .

 

تأثير نظريات جديد

          نظريات جديد همچون قرائت نبوي كه در قالب مقالاتي از سوي آقاي مجتهد شبستري منتشر گرديده است و نيز قرآن رؤياي پيامبر دكتر سروش بر اين مبنا پايه گذاري شده است قرآن تأليف شخص پيامبرص مي باشد و ليكن به سبب مقام و منزلت و تقربي كه پيامبر ص با خدا پيدا كرده وحي را دريافت و در قالب كلام خود بيان داشته است . در اين صورت جنبه هاي بلاغي و ايجازي متن مورد ترديد قرار مي گيرد .

علائم و وسائل تشخیص احادیث مجعوله و صحیحه

علائم و وسائل تشخیص احادیث مجعوله و صحیحه

شیخ الطایفه ، ابو جعفر طوسی ، در کتاب عدةالاصول (1) پاره ای از علائم برای استفاده صحت خبر می فرماید (2).
الف موافقت با ادله عقلیه.
ب مطابقت با کتاب خدا.
ج موافقت با سنت قطعیه.
د موافقت با آنچه فرقه امامیه بر آن اجماع نموده اند.
          سپس اضافه می کند که این قرائن ، شواهدی بر صحت مضمون خبر است . نه بر نفس خبر زیرا ممکن است راوی ، حدیثی با چنین خصوصیات، ساخته باشد.
لذا علماء برای تشخیص موضوعات امور ذیل را ذکر فرموده اند:
1 اعتراف واضع بجعل و وضع حدیث.چنانکه از ابو عصمت (نوح بن ابی مریم مروزی) که بنوح جامع (3) معروف است نقل نمودیم که خود اقرار کرد.احادیثی در فضائل سوره های قرآن از قول ابن عباس ساخته (4).
2 اینکه در الفاظ حدیث غلط هائی (از لحاظ قواعد ادبی) مشاهده شود . یا رکاکتی در ناحیه معنی وجود داشته باشد.زیرا از پیغمبر که فصیحترین عرب (و ناطقین بالضاد) است و همچنین از ائمه شیعه که سرآمد فصحای عربند جمله ای نادرست و یا معنی زننده ای صادر نمی گردد .
ربیع بن خثیم گوید: نورانیت حدیث چون روز آشکار است.و ما ضمن زیارت جامعه می خوانیم : کلامکم نور.
منتهی چون در احادیث از دیر زمان نقل بمعنی شایع بوده و همگان را قدرت تأدیه معانی بالفاظ فصیحه میسر نبوده، تنها غلط لفظی را ملاک جعل حدیث نمی توان دانست.لذا حافظ بن حجر نیز ملاک تشخیص موضوع و مجعول را فقط رکاکت معنوی می داند.
آری در آن صورت که راوی تصریح کند که بالفاظ صادره از معادن بلاغت، نقل نموده، و معذلک غلطهائی در ناحیه لفظ وجود داشته باشد، بناچار بایست حمل بر وضع و جعل حدیث کرد.
3 مفاد و معنی حدیث مخالف با عقل یا حس و مشاهده باشد بدانسان که تأویل آن ممکن نگردد چنانکه از عبد الرحمن بن زید نقل شده که وی از پدرش...از رسول خدا حدیث کرد که کشتی نوح دور خانه خدا طواف کرده آنگاه در مقام ابراهیم (ع) دو رکعت نماز گذارد.
4 طی حدیث درباره موضوعی بی اهمیت و کوچک مبالغاتی زیاد شده باشد.چنانکه بر بعضی مستحبات یا خواندن پاره ای عوذات و دعاها مبالغه ها رفته و گزافه ها گفته شده . اینگونه احادیث بیشتر از ناحیه قصه گویان یا نویسندگان و گویندگان کم مایه وضع و نقل گردیده.مثل من صلی العصر اعطی ثواب سبعین نبیا.
5 ناقل حدیث کسی باشد که بدروغ و کذب مشهور و به وضع و جعل حدیث معروف باشد (5).
منتهی صدور حدیث از شخص دروغگو را به تنهائی نمی توان علامت جعل آن دانست همچنانکه بدون مؤیدی بر آن اعتماد نمی توان نمود.
6 مضمون حدیث، مخالف منقولات مسلم تاریخ باشد مثل حدیث رفع جزیه از یهود خیبر باستناد عهدی که در خیبر بدستور رسول اکرم توسط معاویه نوشته شده.زیرا معاویه در جنگ خیبر هنوز مسلمان نشده بود.
7 مخالفت با مقصد و هدف شارع.مثل حدیث: خیرکم بعد المأتین من لا زوجة له و لا ولد (بهترین مسلمان بعد سده دوم کسی است که زن و فرزند نداشته باشد) .
8 اشتمال حدیث بر اموریکه خلاف سیره و رفتار و گفتار عقلاء است.مثل حدیث: الدیک الابیض حبیبی و حبیب جبرئیل.یا حدیث: لو کان الارز رجلا لکان حلیما.
9 مخالفت حدیث با کتاب خدا یا مفاد حدیث متواتر مثل حدیث: ولد الزنا لا یدخل الجنة الی سبعة ابناء.که مخالف آیه شریفه
و لا تزر وازرة وزر اخری
است البته می توان گفت که آیه شریفه ناظر به حکم تکلیفی و حدیث ناظر به حکم وضعی است پس با هم تفاوت ندارند. معرفی کتابهائی پیرامون واضعین حدیث
مشهور ترین کتاب، در زمینه احادیث موضوعه کتاب (الموضوعات) ابن جوزی (ابو الفرج عبد الرحمن بن جوزی) متوفای 597 ه است (6) که بیشتر مطالب آن از کتاب (الاباطیل جوزکانی) اخذ شده.
منتهی جوزکانی هر حدیثی که مخالف سنت نبوی دیده، موضوع شمرده.و چون ابن جوزی نیز احادیثی را از صحاح ست موضوع دانسته، جمعی چون حافظ بن حجر کتابهائی در جرح و تعدیل آن نوشته اند .
سیوطی نیز کتابی در پیرامون کتاب ابن جوزی نگاشته (7) نیز مطالب اصل کتاب (الموضوعات) را تلخیص و این خلاصه را به اللئالی المصنوعه مسمی ساخته (8).که در دو جلد در مصر چاپ شده است
دیگر از کسانی که در این فن کتاب نوشته محمد بن طاهر مقدسی هندی ملقب به (قتنی متوفای 986 ه) است.که (تذکرة الموضوعات) که در کراچی بچاپ سنگی انتشار یافته و (قانون الموضوعات) را نوشت (که در قاهره مصر چاپ شده) .
دیگر از کتابهای این فن اللؤلؤ المرصوع از آن ابو المحاسن قاوقچی و الموضوعات صنعانی است که هر دو (در یکجا) در مصر «قاهره» چاپ شده دیگر از کتب این فن، (الموضوعات الکبیر) از ملا علی قاری است که در کراچی چاپ شده است و الموضوعات الصغری بنام (المصنوع) از وی که در حلب بچاپ رسیده است.
پی نوشت ها:
1 این کتاب شریف در ایران و هند چاپ شده.در چاپ ایران حواشی مولی خلیل قزوینی نیز ضمیمه کتاب بطبع رسیده.
2 گرچه ما ضمن شرائط صحت حدیث بپاره ای از این علائم اشاره کردیم ولی چون موضوع مهم است و عنوان آن مختلف از تکرار بعض مطالب ناگزیریم.
3 ویرا از آنرو جامع می گفتند که علوم اسلامی را از امامان فن اخذ نمود.زیرا فقه را از ابو حنیفه و ابن ابی لیلی، و حدیث را از حجاج بن ارطاة و تفسیر را از کلبی و مقاتل .مغازی و جنگ های پیغمبر را از ابن اسحق آموخت، ابو حاتم درباره وی گوید: همه چیز در او جمع است مگر راستی.نامبرده در خلافت منصور قاضی مرو بوده است (میزان الاعتدال 4/279 .تقریب التهذیب 2/309) .
4 بنقل ذهبی از حاکم نیشابوری.
5 چنانکه از یکی از معروفین بوضع حدیث (سعد بن طریف) نقل شده فرزندش در حال گریه در مجلسی بر او وارد شد.پدر از سبب گریه اش سؤال کرد.گفت آموزگار مرا زده است.
بی مهابا حدیثی از ابن عباس نقل کرد که پیغمبر فرمود: معلمان فرزندان شما بدترین شمایند (علوم الحدیث) .
د کشف الظنون، قائمه .1906
7 و 8 کشف الظنون 2/ .190
 
منبع : پايگاه اطلاع رساني حوزه

ابوعصمه نوح بن مريم و جعل حديث

عبدالله حمزه يي

          ابوعصمه نوح بن يزيد جعونه قرشي ابن ابي مريم مروي اوي قرن 2 ، وي فقیه و قاضی مرجئي بود .

          مرجئه كساني بودند كه امري را كه بر آنان مشتبه بود يا مدعي بودند نمي توان در مورد آنها قضاوت صريحي كرد را به روز قيامت واگذار مي كردند تا خداوند در مورد آن قضاوت كند مانند حقانيت طرفين جنگ جمل . اينان كساني بودند كه در جنگ جمل اعتزال گزيدند و گفتند نمي توان طرف يكي از طرفين متخاصم در جنگ را گرفت . ابوحنيفه را تئوري پرداز ارجاع مي دانند .

          ابوعصمه به‌ جامع مشهور بود . وی چون عالمی ذوفنون بود به‌ جامع شهرت داشت . علوم اسلامی را از امامان فن اخذ نمود . فقه را از ابو حنیفه و ابن ابی لیلی ، و حدیث را از حجاج بن ارطاة و تفسیر را از کلبی و مقاتل ، مغازی و جنگ های پیغمبر را از ابن اسحق آموخت ، ابو حاتم درباره وی گوید : همه چیز در او جمع است مگر راستی . نامبرده در خلافت منصور قاضی مرو بوده است (میزان الاعتدال 4/279 .تقریب التهذیب 2/309) . پدرش زرتشتی بود و در مرو می‌زیست و عهده‌دار منصب قضای آن شهر بود . وی به ارجاء اعتقاد داشت . روایت‌های او را سست و احادیث وی را عیناک می‌دانند . او "فقه ابوحنیفه" را گرد آورد.

 

          او بنقل ذهبی از حاکم نیشابوری ، خود اقرار کرد احادیثی در فضائل سوره های قرآن از قول ابن عباس ساخته است . بنا براين او به جعل حديث مشهور بوده و احاديث وارده از او از حيث اعتبار ساقط است .

 

 

 

 

انتظار فعال

انتظار فعال

به بهانه نيمه شعبان ولادت امام عصر

عبدالله حمزه يي

         شيعه معتقد است وجود مقدس امام عصر در سال 255 ه.ق. در سامراء چشم به چهان گشود . مهدي عج از نام هاي مشهور اوست وليكن نام و كنيه اش همان نام و كنيه رسول خداست . 5 سال بعد يعني در سال 260 با به شهادت رسيدن امام حسن عسكري ع  در سن 5 سالگي به امامت رسيد . از همان زمان غيبت حضرت به نام غيبت صغري آغاز شد كه 69 سال بطول انجاميد يعني تا سال 329 و از اين سال به بعد غيبت كبراي حضرت آغاز گشت . در طول غيبت صغري از طريق 4 نائب خاص كه به نواب اربعه مشهورند با مردم درارتباط بود بترتيب بنام هاي :
۱.ابو عمرو عثمان بن سعيدعمری
۲. ابو جعفر محمد بن عثمان بن سعید
۳. ابوالقاسم حسين بن روح نوبختی
۴. ابوالحسن علي بن محمد سمري

     در مورد انتظار به طور مختصر دو ديدگاه مطرح شده و هر يك در دوران هاي متعددي طرفداراني داشته است :

انتظار منفعل

انتظار فعال

           در اين نوشتار كوتاه قصد بر نقد انتظار منفعل نيست و ليكن آنچه كه مورد نظر غالب فرهيختگان و دانشمندان ديني است انتظار از نوع فعال است . انتظار فعال يعني انتظار پويا و همراه با تاتش و تكاپو يعني انتظار ظهور را كشيدن همراه با اينكه تمام تلاش و كوششت را براي بسط عدالت و اصلاح امور بكار بندي . قرار نيست نوع بشر بيكار و بي عار بنشيند تا از سوي خدا منجيي بيايد و همه چيز را اصلاح كند و اصلا قرار بر معجزه نيست . انتظار فعال يعني در مسير اصلاح امور جامعه و جهان ، از نقطه ي صفر حركتت را آغاز كني بسمت نقطقه 100 . تفكر قانون همه يا هيچ در اصلاح امور جامعه نمي تواند صدق كند . ظهور در هر كجا از اين نقطه ي حركت كه قرار داري به صلاح خدا بوقوع مي پيوندد و  راه را منجي آخر الزمان با امداد الهي و ياري مؤمنان ادامه مي دهد تا به آن نقطه ي صد برسد . و اينكه در كدام نقطه از مسيد صفر تا صد آن منجي موعود به اين حركت مي پيوندد و بر آن شتاب و توفيق مي افزايد و رهبري مستقيم حركت را بدست مي گيرد خيلي مهم نخواهد بود . اين حركتي است كه بايد توسط ابناء بشر بخصوص مؤمنان آغاز شود . هر آنكه در مسير اين حركت و تلاش و تكاپو قرار دارد منتظر حقيقي است و الا...

فاطمه مرنیسی

فاطمه مرنیسی و کتاب زنان پرده نشین و نخبگان جوشن پوش

 

          فاطمه مرنیسی (به فرانسوي Fatima Mernissi) فعال حقوق زنان ، نويسنده و جامعه شناس مراكشي متولد شهر فاس در سال 1940 است.

          او علوم سیاسی را در دانشگاه سوربن و سپس دانشگاه براندیس آموخت و از آنجا دکتری گرفت. مطالعات او بیشتر درباره جامعه شناسي ، زنان و نقش آنان در اسلان و فمينيسم اسلامي است. مرنیسی اولین زنی بود که شهامت زیادی برای دست گرفتن موضوع هایی که در ارتباط با تفسیر قرآن و متون سنتی اسلامی تابو به حساب می آیند نشان داد.^[۱] نخستین کتاب او به نام آنسوي حجاب یکی از تحلیل‌های کلاسیک از وضعیت زنان در جهان اسلام به شمار می‌رود. فاطمه مرنیسی به همراه سوزان سونتاگ، نویسنده و نظریه‌پرداز آمریکایی، در سال ۲۰۰۳ برنده جایزه شاهدخت آستورياس در شاخه ادبیات شد که به طور سالانه توسط بنیاد شاهزاده آستوریاس در اسپانیا اهدا می‌شود. هیئت داوران مرنیسی را «یکی از صداهای فصیح روشنفکری عرب» دانسته و آثار وی را ستایش کرد.چند کتاب از وی به نامهای زنان پرده نشين و نخبگان جوشن پوش( تهران، نشر نی، ۱۳۸۰  )  ، زنان بر بالهای رویا و ... در سال ۱۳۸۰ در ایران منتشر شد. اما پس از مدتی به دستور سعيد مرتضوي قاضی وقت، جمع‌آوری شد.فاطمه مرنیسی در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ ( ۱۳۹۴/۰۹/۰۹) در سن ۷۵ سالگی در آلمان درگذشت.

آثار :

* زنان پرده نشين و نخبگان جوشن پوش ترجمه ملیحه مغازه ای. سعید مرتضوی دستور جمع آوری این کتاب را داد.

 

          این کتاب بصورت pdf در اینترنت قابل دانلود است البته متأسفانه سایت های دانلود فیلتر شده است که باید از فیلترشکن استفاده نمایید .

* آن سوی حجاب

 منبع : دانشنامه آزاد ويكي پديا

احكام دين ، اين اختلافات فقهي نيست !!!

احكام دين ، اين اختلافات فقهي نيست !!!

آيت الله محمد جواد غروي :

          علت اينكه قرآن نسياًمنسياً شده است آن است كه كثيري از فقهاء گمان برده اند علم دين و احكامش همين اختلافات است .سپس عمر خويش را صرف بحث در مسائلش نمودند . در حالي كه حتي در يك مسئله اش به اتفاق نرسيده اند . و قرآن را كنار گزارده و تصور كرده اند نزد خدا مكاني دارند . از تربيت امت چشم پوشيده آنها را تبعيت كتاب خدا سوق ندادند ، ومردم هم مهمل و بي هدف به جايي راه نيافتند . اخلاقشان فاسد شد ، اعمالشان به بدي گراييد و به اين اكتفا كردند كه چند مسئله اي را كه غالباً هيچ ارتباطي با مقاصد دين ندارد ، از رساله هاي علميه مختلف و متباين بخوانند ، بي آنكه نصّ ثابتي از پيامبر اسلام ص در باره آنها وارد شده باشد .
كتاب حجيت ظن فقيه ص 121

دین در فرهنگ ژاپن

سخنرانی پروفسور « شونجی هوساکا » استاد دانشگاه رئی تاکو درباره آیین شینتو

 

دین در فرهنگ ژاپن

موسسه گفت و گوی ادیان با همکاری بنیاد صلح « ساساکوا » با هدف فعال شدن در حوزه دین پژوهی برنامه ای اجرا کردند.این مراسم پروفسور « شونجی هوساکا » استاد دانشگاه رئی تاکو درباره آیین شینتو، بودیسم ژاپنی و چند خدایی سخنرانی کرد، مولفه های اصلی سخنرانی او را موضوعاتی چون؛ درک ژاپنی ها از دین و آیین بودا، دین برای ژاپنی ها چه معنایی دارد؟، نزاع بر سر دین در میان ژاپنی ها، رابطه بودیسم ژاپنی و پارس ها تشکیل می دادند.

1. درک ژاپنی ها از دین و آیین بودا

از آغاز دوره مدرن، دین مردم ژاپن ذهن پیچیده آنها را منعکس می کند. درک چنین ذهن پیچیده ای برای فهمیدن زندگی دینی ژاپنی ها اهمیت دارد.
براساس آمارهای گوناگون بسیاری از ژاپنی ها در درون ملحد هستند.
از سوی دیگر، بسیاری از ژاپنی ها به معابد و زیارت گاه ها می روند و از مکان های مذهبی بازدید می کنند.
در ژاپن ۱۸۰ هزار سازمان دینی نزد دولت به ثبت رسیده اند و تعداد آنها معادل تعداد بیمارستان ها و درمانگاه هاست.
آداب و رسوم مذهبی در میان زندگی ژاپنی ها بسیار رایج و مرسوم است. در طی آخرین دهه دوره ادو (Edo) ۵۰ _ ۱۸۴۰ چنانچه از خاطرات یک کشاورز بر می آید، ۱۲۰ روز به امور و آداب و رسوم مذهبی مربوط بود.
اکنون نیز بسیاری از جشن ها، مراسم و سنت های مذهبی در مناطق روستایی ژاپن موجود دارد. مثلا من می توانم به مراسم و اعیاد مذهبی نمونه در ژاپن، مانند سال نو، هفته اعتدال روز و شب (مرتبط با آیین بودا یا مانند نوروز) جشن تابستان و پاییزی شین تو اشاره کنم.
همه ساله ده ها میلیون ژاپنی در سال نو، تابستان یا در ایام مراسم موروثی آیین بودا به زادگاه خود می روند با این کار به این اصطلاح «حرکت ها و جابجایی ملی» بروز و ظهوری عملی می بخشند. در این اوقات راهبندان ها بسیار سنگین است.
ژاپنی ها رسومات مذهبی را انجام می دهند اما احساس نمی کنند که در حال انجام واجبات یا اعمال دینی هستند.
بیشتر ژاپنی ها دین را سنت ملی یا رسومات و میراث سنتی دانسته و به معنای معنوی دین توجهی ندارند.

 

دین برای ژاپنی ها چیست ؟

اصطلاح دین (DIN) یا Religion واژه ای کلیدی در یگانه پرستی سامی یهودیت، مسیحیت و اسلام است.
از سوی دیگر، مردمی که به شین تو، آیین بودا و آیین هندو اعتقاد دارند معتقد به خدایان متعدد یا اهل شرک نامیده می شوند و عموما فکر می کنند که مذهب می تواند آنها را به سطح زندگی بالاتر یا غنی تر تحت هر شرایطی برساند. فرهنگ ژاپنی شامل پرستش خدایان متعدد با توجه به پیش زمینه فرهنگی خود است.
ژاپنی هایی که چنین عقیده ای دارند با شادمانی و کمال زندگی می کنند. آیین بودا دارای عوامل و عناصر مذهبی چند خدایی بود که به نوبه خود بر شکل دهی فرهنگ ژاپنی تاثیر گذاشت بنابراین درک تاثیرات آیین بودا بر فرهنگ ژاپنی اهمیت دارد. آیین بودا رسما در سال ۵۳۸ بعد از میلاد به ژاپن وارد شد.
در آن زمان ژاپنی ها افکار و فناوری ها از جمله بودیسم را از کره و چین وارد کردند. دین ملی شین تو تاریخی طولانی دارد و قبل از ورود بودیسم مورد اعتقاد ژاپنی ها بوده است. بین شین تو و بودیسم تقریبا هیچ تقابلی وجود نداشت. بعد از ورود بودیسم، هر دو دین شین تو و بودیسم متاثر از سبک زندگی ژاپنی با یکدیگر هماهنگ شده و فرهنگ ژاپن را متحول ساختند.
آقای خاتمی رییس جمهور ایران در کتاب خود به نام گفت و گوی تمدن ها از گفت و گوی میان بودیسم و شین تو سخن به میان آورده است.
ژاپنی ها از آن جهت که دین راه فائق آمدن بر مرگ را می نمایاند و به علایق واقع گرایانه شادمانی این جهان و جهان پس از این پاسخ می دهد، سر بر آستان آن فرود می آورند. ژاپنی ها تفکرات دینی واقع گرایانه را مهم تلقی می کنند. این امر هنوز هم یک گرایش عمده دینی در ژاپن محسوب می شود.
برای جلوگیری از این سوءتفاهم در خصوص اعتقاد ژاپنی ها که نسبت به تفکرات دینی واقع گرایانه گرایش دارند، مایلم خاطر نشان سازم که اعتقاد ژاپنی ها به معنی خوش پرستی و سهل انگاری نیست.
از دیدگاه دینی ژاپنی ها زندگی فعلی را برای شادی و رفاه دنیای دیگر فدا نمی کنند.
ادیان سامی مانند یهودیت، مسیحیت و اسلام رستگاری برای خداوند در جهان دیگر را مهم می دانند (بهشت بعد از روز حساب یا زندگی ابدی) در این مضمون، تفاوت زیادی بین ادیان سامی و مذهب ژاپنی است.

بنابراین برای غیر ژاپنی درک مذهب ژاپنی بسیار دشوار است.
هم چنین درک سیاست دینی بعد از دوره احیا مئی جی (Meiji) در سال ۱۸۶۸ برای غیر ژاپنی ها خیلی مشکل است.
رژیم مئی جی، مدرن شدن، فناوری و علوم را از کشورهای اروپایی به ویژه بریتانیای کبیر، فرانسه و آلمان وارد کرد.
هم چنین مولفه های دینی اروپا را به ژاپن معرفی کرد. این امر موجب بروز تضاد میان زندگی دینی و آگاهی در میان ژاپنی ها شده است. اما خود ژاپنی ها از این تضاد آگاه نیستند.

 

3. نزاع بر سر دین در میان ژاپنی ها

مردم معاصر ژاپن عموما دین را چیزی «که افراد ضعیف به دلیل احساس عدم تعادل به آن باور دارند» می شناسند.
چنین شناختی از دین که از زمان تولید سیاست دینی در رژیم مئی جی که آغاز نقطه مدرنیزه شدن ژاپن بود، مطرح شد و تا پایان جنگ جهانی دوم بر مردم ژاپن سایه افکنده بود.
سیاست دینی ژاپن قبل از جنگ جهانی دوم چه بود؟ در طی روند مدرنیزه شدن رهبران ژاپنی خواستند از مسیحیت و تبشیر مسیحی جلوگیری کنند و نفوذ شین تو را در میان مردم ژاپن گسترش دهند. چون شین تو دین رسمی حکومت معرفی شده بود. در طی دوره مئی جی دولت های اروپایی و امریکایی و مبشرین مسیحی به دولت مئی جی فشار می آوردند که آزادی دین و عبادت را تضمین کند.
دولت ژاپن تحت فشار آنها احساس خطر کرد و جهت حمایت از شین تو در ژاپن تن به این معیار داد که شین تو، دین نیست. معنای این معیار این بود که دین ملی یعنی شین تو نه سوتره (متن تفسیری بودایی) دارد و نه متن، نه بنیانگذاری و نه نظام دینی. دولت ادعا می کرد که شین تو برای ژاپنی ها سنتی ملی است که با ادیانی مانند بودیسم و مسیحیت تفاوت دارد.
از دوره مئی جی گرایش ادغام بودیسم و شین تو مورد غفلت سیاسیون واقع شد.
در نتیجه همزیستی و هم اندیشی این دو دین برای مدت ۱۴۰۰ سال در ژاپن از میان رفت. به همین دلیل سیاست دینی دولت مبنی بر این که شین تو دین نیست بر همه امور ژاپنی تاثیر گذاشت. براساس سیاست دینی هر تبعه ژاپن باید به شین تو اعتقاد می داشت و سایر ادیان مورد خصومت دولت بودند. از دوره احیا مئی جی تا پایان جنگ جهانی دوم، دولت دین و پرستش را کنترل و تحت فشار قرار داده بود. این باعث شد مردم ژاپن نسبت به دین و پرستش، احساسات منفی پیدا کنند. از این رو نزاع مذهبی هم چنان در آگاهی دینی ژاپنی ها ادامه دارد.

 

4. رابطه بودیسم ژاپن و پارس ها ( ایرانیان )

بودیسم از راه شبه جزیره کره در سال ۵۳۸ پس از میلاد رسما به ژاپن وارد شد.
دقیق تر بگویم، این بودیسم چینی بود نه بودیسم هندی. بودیسم عموما نقش بسیار مهمی را در فرهنگ ژاپن ایفا کرده است.
بودیسم عامل و عنصر عمده فرهنگ ژاپنی است. بودیسمی که وارد ژاپن شد با بودیسم هندی تفاوت بسیار داشت. بودیسم در طی روند انتقال از هند، از طریق آسیای مرکزی، به چین دچار یک تغییر شکل کامل شد و از فرهنگ پارس نیز تاثیر زیادی پذیرفت.

من می توانم به نمونه هایی اعتقادی مانند اولوکیتشوره (velokitesvara)، امیتابه (Amitabha) میتریه (Maitreya) و تفکر بهشت و جنهم اشاره کنم.
چنین اعتقاداتی شالوده بودیسم ژاپنی و امتزاجی از بودیسم و اعتقاد میترایی را تشکیل می دهند.
خاستگاه این اعتقاد آیین زرتشتی یا مزداپرستی است که در دوره پارس باستان جریان داشت.
درباره اعتقاد میتریه باید گفت که واژه ای سنسکریت از ریشه میترا است و به میتریه بودایی تغییر شکل داد.
اعتقاد میتریه یکی از اعتقادات اصلی بودیسم ژاپنی از دوران باستان تا دوران میانه بوده است.
براساس این اعتقاد، میتریه ۰۰۰/۰۰۰/۶۷۰/۵ سال بعد از مرگ بودا ظهور خواهد کرد.
این شبیه به اعتقاد موعود زرتشتی (سوشیانت) و شاید معادل امام دوازدهم شیعه باشد.
اعتقاد امیتابه از اعتقاد نور گرفته شده و اساسا گرایش اصلی دینی از دوره میانه تا پیش از مردن بوده است.
انگیزه اعتقاد ژاپنی ها به جهنم مرهون تفکر زرتشتی است.
گفته می شود که فرهنگ ژاپنی از فرهنگ پارسی تاثیر پذیرفته است و پارس ها در طی دوره باستان به ژاپن مهاجرت کرده اند.
مثلا شیبه توری (Shiba, Tori) نام مستعار توری بوشی یعنی کسی که بسیاری از مجسمه های کلاسیک بودا را ساخته است، از اولاد سغدیان چین یا پارس بود و از چین باستان به ژاپن مهاجرت کرده بود.
گفته می شود که آنها نوادگان مهاجرانی بودند که از امپراتوری ساسانی به سلسله تانگ (چین) نقل مکان کرده اند. بعد از سقوط ساسانیان در سال ۶۵۱ بعد از میلاد، صدها هزار نفر به عنوان پناهنده به چین گریختند و برخی از آنها بعدا به ژاپن مهاجرت کردند.
ما می توانیم به شواهدی از شوسوئین (Shosoin) مشهور، گنجینه سلطنتی ژاپن استناد کنیم که در آنجا بسیاری از میراث فرهنگی از سال ۷۶۱ بعد از میلاد موجود است. آنها اصالتا از پارس به ژاپن آورده شده اند و برخی از آنها به صورت اضافی توسط صنعت گران ایرانی در اینجا ساخته شده اند.
نتیجه این که رابطه ژاپن قدیم و ایران قدیم رابطه ای غیر مستقیم و بر محور دین و مهاجران پارس بود. روابط مستقیم و دو جانبه ژاپن و ایران در دوره مدرن آغاز شد.
برای هر دو کشور، درک یکدیگر در شرایط متنوع و موقعیت های مختلف اهمیت دارد.


تهیه و تنظیم توسط : شونجی هوساکا