نظر دانشمندان غربي در مورد زمان ورود حديث به منابع حديثي

نظر دانشمندان غربي در مورد زمان ورود حديث به منابع حديثي

عبدالله حمزه يي

1. شاخت : زمان و مكان تأليف منابع حديثي همان مهد پيدايش روايات است . زيرا عادت مسلمانان اين بوده كه ميراث پيشينيان را در مجموعه هاي تأليفي خود بگنجانند . يعني هيچ روايتي نمي تواند قديمي تر از نخستين منبع درج آن باشد .

2. ونزبرو : آثار منتسب به قرون 2 و 3 در فرايندي طولاني توسط عالمان متأخّر پديد آمده اند .

3. گلدزيهر : معتقد به بررسي متني روايات در تاريخ گذاري بود ( ژيش فرض هاي او بقدر كافي دقيق نبود ) .

4. شولر و موتسكي : به بررسي تحليل متن - إسناد روي آوردند ..

 

* محققان غربي بخاطر داوري هاي افراطي گلدزيهر كمتر به موضوع نقد حديث در ميان مسلمانان پرداختند .

تاريخ گذاري حديثي دانشمندان غربي بر مبناس سندها ( صحيح - جعلي )

تاريخ گذاري حديثي دانشمندان غربي بر مبناس سندها ( صحيح - جعلي )

عبدالله حمزه يي

*شاخت :

وي اول بار حديث را به دو بخش « اصيل و مجعول » تقسيم كرد .

وي مي گفت احاديثي كه بخشي از سند آنها مشترك است ( حلقه مشترك ) اين حلقه همان مجعول حديث است .

* كوك :

وي با عنوان اينكه عوامل مختلفي مي تواند موجب ايجاد حلقه مشترك شود روش شاخت را نپذيرفت و در روش تحليل سند در تاريخ گذاري حديث ترديد كرد .

* موتسكي :

وي فقط حلقه ي مشترك شاخت را تحليل كرد و به احتمالالت ديگر جعل توجه نكرد .

منشأ إسناد حديث از نظر دانشمندان غربي

منشأ إسناد حديث از نظر دانشمندان غربي

عبدالله حمزه يي

* غالباً معتقدند إسناد حديث امري مشكوك و نامعتبر است . دو علت مي توان بر اين مدعا طرح كرد :

الف) وجود احاديث جانبدارانه .

ب) وجود احاديث بااشتباهات تاريخي آشكار .

در اين زمينه سه نظريه وجوددارد :

1. منشأ‌ حديث از زمان حيات پيامبر ص تا سال 60 : زيرا وقتي از جانب كسي كه حضرت پيامبر ص را نديده بود خبري نقل مي شد از او منبع مي خواستند .

2. سال 60 تا 120 يعني دوره ي تابعين : در اين دوران كسي با پيامبر ص ارتباط نداشت و حضرتش را نديده بود لذا نقل خبر موجب درخواست منبع مي شد .

3. سال 120 تا 180 : مربوط به زمان مناقشات امويان و عباسيان كه خود موجب بوجود آمدن احاديث جانبدارانه گرديد .

ديدگاه دانشمندان غرب يدر مورد حفظ و نقل حديث

ديدگاه دانشمندان غربي در مورد حفظ و نقل حديث

عبدالله حمزه يي

* غالباً دانشمندان قرآن پژوه غربي مانند گلدزيهر معتقدند اولين نوشته هاي حديثي در اوايل قرن 2 شكل گرفت . اين نظر متأخر از نظرات برخي دانشمندان اهل سنت بود .

* در نيمه دوم قرن 20 ، با پيدا شدن نسخطي خطي ، اخبار زيادي در تدوين حديث در قرن نخست منتشر شد و استدلال در نسبي بودن منع نگارش حديث ، به نظر ديگري رسيدند .

* گوتنبرگ با مجموعه اي از مقالات در باب منابع حديث شيعه ي اماميه ، اوضاع را متغير ساخت .

 

نظرات انديشمندان غربي در مورد خاستگاه و ارزش تاريخي حديث

نظرات انديشمندان غربي در مورد خاستگاه و ارزش تاريخي حديث

ع. حمزه يي

الف) ميور : وي معتقد بود نيمي از روايات صحيح اند . البته براي حكم به صحت خبر به شواهد اطمينان آور نياز است .

ب) گلدزيهر : وي مي گفت درصد كمي از روايات صحيح است . در نتيجه اين روايات شناخت صحيحي از صدر اسلام به ما نمي دهد بلكه فقط مراحل گسترش اسلام را نشان مي دهد .

آثار گلدزيهر اثرزيادي بر دانشمندان غربي نهاد .

ج) شاخت : وي با نوشتن كتاب « مبادي فقه اسلامي » نظر داد كه روايات پيامبر ص و صحابه فاقد اصالت مي باشد .  شاخت معتقد بود روايات موجود حاصل اجتهاد افراد بعد از پيامبر ص مي باشند .

ديدگاه نخستين دانشمندان غربي در مورد حديث

ديدگاه نخستين دانشمندان غربي در مورد حديث

ع. حمزه يي

1. دانشمندان غربي از قرن 19 كار بر روي حديث مسلمانان را آغاز كردند .

2. در اين قرن دانشمندان غربي متوجه شدند بعد از قرآن بايد به سراغ حديث و سنت رفته و خلأ تحقيقات علمي را پر كنند .

در ابتدا دانشمندان غربي ديدگاهي دوگانه در مورد حديث و سنت داشتند :

الف) به اخبار قرن 1 و نيمه اول قرن 2 اعتقاد داشتند .

ب) اخبار قرن را 3 بيشتر حاصل جعل مي دانستند به دو دليل مهم :

1-ب) شفاهي بودن نقل حديث .

2-ب) منازعات سياسي و فراهم شدن زمينه جعل حديث .

* انديشمندان غربي راه بررسي صحت يك حديث را بررسي سند و اتصال آن مي دانستند و به متن توجه نمي كردند .

بررسي كتاب قرائت سرياني - آراني لوگزنبرگ

بررسي كتاب قرائت سرياني - آراني لوگزنبرگ

تهيه و تنظيم : عبدالله حمزه يي

1. وي كتابي نوشت با عنوان « قرائت سرياني - آرامي قرآن .

2. اين كتاب تحقيقي بود در مفردات قرآن اما نه تمام واژه هاي قرآن .

3. فرضيه ي لوگزنبرگ در اين كتاب : با ريشه يابي مفردات قرآن در زبان سرياني ، بسياري از نقاط تاريك متن قرآن روشن مي شود .

4. اين كتاب شامل بخش هاي زير بود :

الف) 10 فصل در ريشه شناسي متن قرآن با زبان سرياني - آراني .

ب) 7 فصل در رفع ابهام و پيچيدگي از برخي لغات قرآن .

ج) 1 فصل در جمع بندي .

5. تأكيد وي بر اين بود كه قرآن نخستين كتاب مدون به زبان عربي است چون جز پاره اي كتيبه هاي نبطي نزديك به زبان عربي اثر مكتوبي وجود ندارد .

6. روش لوگزنبرگ در تأليف كتاب :

الف) استفاده از تفسر طبري .

ب) استفاده از كتاب لسان العرب ابن منظور .

ج) تغيير كلمات قرآن با تغيير دادن جاي نقطه ها و جستجوي معاني آنها در زبان عربي .

 د)  تغيير كلمات قرآن با تغيير دادن جاي نقطه ها و جستجوي معاني آنها در زبان سرياني .

و) در نهايت در صورت عدم فهم معني واژه ، چنين نتيجه گيري مي كند كه اين لغت گرته برداري شده است .

 

نظر قرآن پژوهان غربي در باره زبان قرآن

نظر قرآن پژوهان غربي در باره زبان قرآن

از عبدالله حمزه يي

1. بـلاشـر :

بلاشر معتقد بود كه زبان شاعران عصر جاهليت با لهجه ي مكي يكي نيست بنا براين يا اشعار جاهلي اشعاري جعلي است و يا متون ديني براي هماهنگي با زبان جاهلي دستكاري شده است .

2. فُـلِرز :

* وي معتقد بود زبان لهجه ي مكي با لهجه ي رايج شرقي عربستان مانند نجد و بني تميم تفاوت دارد .

* وي مي گفت زبان پيامبر ص زبان محاوره بوده است و بعدها زبان شناسان ، متن قرآن را تدوين كرده اند .

3. نُـلدِكـه :

* وي با انتقاد از فلرز مي گويد زبان قران كاملاً محاوره نبوده و براي مردم جزيره العرب مفهوم بوده است و در مورد شعر جاهلي هم چنين نظري داشت .

قرآن پژوهان معاصر غربي و زمينه پژوهشي آنان

قرآن پژوهان معاصر غربي و زمينه پژوهشي آنان

از عبدالله حمزه يي

الف) كساني كه از قرآن + سنت + تفاسير مسلمانان استفاده مي كنند :

1. وَنزبرو.

2. ري پين .

3. أُري روبين .

ب) الف) كساني كه علاوه بر قرآن + سنت + تفاسير مسلمانان بر روي ارتباط قرآن با فقه و شريعت پژوهش مي كنند :

1. بِرتُن .

2. شولر .

 

اري روبين

ويژگي هاي قرآن پژوهي غربي در نيمه اول قرن 20

ويژگي هاي قرآن پژوهي غربي در نيمه اول قرن 20

عبدالله حمزه يي

1. توجه به جنبه هاي زبان شناختي بيان قرآن .

2. توجه به قرائات مختلف قرآن .

3. پرداختن به واژگان دخيل در قرآن با منشأ غير عربي .

4. پرداختن به اصطلاحات قرآن .

5. ارائه ترتيب و تاريخ گذاري متن قرآن و انسجام آنها .

6. ارائه نظريه تأثير اعتقادات يهودي مسيحي قرآن يعني خاستگاه يهودي مسيحي قران .

7. پرداختن به حروف مقطعه .

8. توجه به زبان اصيل قرآن .

9. كشف بافتاري بودن قرآن .

ويژگي هاي قرآن پژوهي غربي در نيمه دوم قرن 20

عبدالله حمزه يي

1. مطالعه بر روي أعلام قرآن مانند ابراهيم ، آدم ، مريم و ... .

2. در اين قرن بيشتر به سمت محتوا رفتند تا قالب .

3. به سمت مطالعات اسلامي مسلمانان در صدر اسلام رفتند تا آن تحقيقات را تكرار نكنند .

وي‍ژگي هاي قرآن پژوهي غربي در قرن 19

وي‍ژگي هاي قرآن پژوهي غربي در قرن 19

عبدالله حمزه يي

1. تقابل زبان شناسانه با متن قرآن داشتند .

2. بازچينش در متن قرآن .

3. بي توجهي به سنت اسلامي و عدم اعتماد به آن .

4. توجه بيشتر به قالب قرآن و نه محتوا .

5. انبوهي زيادي از اطلاعات را در اختيار داشتند كه نمي توانستند از آنها استفاده كنند .

6. توان بررسي منابع را مانند مسلمانان از دورن نداشتند و از بيرون هم آن را درك نمي كردند .

ويژگي هاي كتاب « تاريخ قرآن » نُلدكِه در نيمه اول قرن 19

ويژگي هاي كتاب « تاريخ قرآن » نُلدكِه در نيمه اول قرن 19

عبدالله حمزه يي

1. ارائه قضاوت هاي غير همدلانه با مسلمانان .

2. ارائه نقش حاشيه اي در مورد سنت اسلامي .

3. اشكال در روش شناختي و اشتفاده از سنت براي استفاده دلخواه خود .

4. عدم آشنايي با زبان عربي .

5. عرم دسترسي وي به منابع اصلي اسلامي .

6. وي فقط روي قران بعنوان منبع كار كرده بود .

7. وي حروف مقطعه را براي اولين بار طرح كرد .

8. در تقسيم بندي قرآن به دو بخش ، راه ميانه را گرفت و زياد وارد جزئيات نشد .

9. كتابش بعلت ويرايش دوم مشتمل بر مباحث انتقادي و رد نظريه رقيب بود .

10. كارش بسيار تأثير گذار بود و بعنوان منبع مورد استفاده قرآن پژوهان غربي بعد از خود قرار گرفت .

كداميك از قرآن پژوهان غربي به كار باز چينش قرآن پرداختند ؟

كداميك از قرآن پژوهان غربي به كار باز چينش قرآن پرداختند ؟

         با توجه به اينكه در ابتدا قرآن پژوهان غربي با مطالعه ي قرآن دچار سردرگمي مي شدند به نظرشان قرآن دچار در هم ريختگي و آشفتگي بود به همين دليل اقدام به ايجاد نظم و بازچينش قرآن كردند يعني مطابق با انچه كه در مورد كتاب مقدس مي ديدند .

افراد زير اقدام به بازچينش قرآن نمودند :

1. مُويِر : باز چينش 6 قسمتي سوره ها را انجام داد . 5 قسمت مكي و 1 قسمت مدني .

2. گِريمِه : وي سوره ها بر اساس مشخصات اعتقادي سوره ها به 2 قسمت تقسيم كرد .

3. هِرشفِلد : وي قرآن را به 6 بخش باز چينش كرد شامل بخش هاي حماسي ، تأكيدي ، روايي ، وصفي ، فقهي ، تمثيلي .

4. بِل : وي بازچينش انتقادي قرآن را همراه با ترجمه ارائه داد .

قرآن پژوهي مستشرقان غربي-2

قرآن پژوهي مستشرقان غربي-2

نيمه اول قرن 20

1. يزوتسو : وي پيشتاز فهم محتوايي قرآن بود و كارش مورد تقدير قرآن پ‍ژوهان مسلمان قرآن گرفت .

2. گلدزيهر : كتاب « گرايش هاي تفسيري در ميان مسلمانان » ( مذاهب التفسيريه ) . وي پيشتاز استفاده از منابع اوليه بود .

3. فُلِرز : كتاب « زبان گفتاري و زبان نوشتاري در عربي كهن » .

4. بِل : با كار بازچينش قرآن + ترجمه .

5. اشپِرِنگر : وي كتابي 3 جلدي نوشت بنام « محمد » با استفاده از سنت و تفسير .

نيمه دوم قرن 20

1. بِلاشر : با كتاب « مقدمه نخستين ترجمه قرآن »

2. جِفري : كتاب « به مثابه كتاب مقدس »

3. بِل : كتاب « مقدمه اي بر قرآن » ويرايش جديد از كار وات .

قرآن پژوهي مستشرقان غربي-1

قرآن پژوهي مستشرقان غربي-1

نيمه اول قرن 19

عبدا... حمزه يي

1. وايل : با كتاب « مقدمه اي تاريخي - انتقادي بر قرآن » (اين كتاب تقسيم 4 گانه اي از سوره ها ارائه داد . علاوه بر آن به محتوا مانند شباهت مضموني واژه ها توجه نمود .

2. نُلدكه : با كتاب « تاريخ قرآن »

3. سلوه با ترجمه اي از سيل : كتاب « مقدمه اي بر مطالعه ي قر آن » .

4. شوالي : با ارائه تحقيقي دقيق در « تدوين و جمع آوري قرآن »

5. برگشتراسر و پرتزل : با ارائه « اختلاف قرائت بر مبناي روايات اسلامي »

6.جِفري : با » مطالعه اي بر تاريخ متن قرآن »

 

 

نيمه دوم قرن 19

1. موير : ارائه « تقسيمات 6 گانه سوره هاي قرآن »

2. گِريمه : تقسيمات مكي و مدني سوره هاي قرآن بر اساس مشخصات اعتقادي .

3. هِرشفلد : تقسيم عبارات قرآن به 6 سبك ( تأكيدي - حماسي - روايي - وصفي - فقهي - تمثيلي )